अध्याय 17 : श्रद्धात्रयविभागयोग
श्रद्धा, भोजन र त्यागका तीन प्रकार
सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत्।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम्॥ १८॥
satkāra-māna-pūjārthaṁ tapo dambhena caiva yat |
kriyate tad iha proktaṁ rājasaṁ calam adhruvam || 18 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
सत्कार (satkāra)=सत्कार (अरूले स्वागत-सम्मान गरून्)•मान (māna)=मान (प्रशंसा र आदर मिलोस्)•पूजा-अर्थम् (pūjārtham)=र सबैले पूजा गरून् वा पाउ परून् भन्ने उद्देश्यले•तपः (tapaḥ)=जुन तपस्या•दम्भेन (dambhena)=पाखण्ड वा देखावटीपनका साथ•च एव (caiva)=तथा•यत् (yat)=जुन•क्रियते (kriyate)=गरिन्छ•तत् (tat)=त्यस तपस्यालाई•इह (iha)=यहाँ यस संसारमा•प्रोक्तम् (proktam)=भनिएको छ•राजसम् (rājasam)=राजसिक तपस्या•चलम् (calam)=जुन क्षणिक र चञ्चल हुन्छ•अध्रुवम् (adhruvam)=र जसको कुनै स्थायी फल हुँदैन (अनिश्चित हुन्छ)
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— अरूबाट सत्कार, मानसम्मान र पूजा-प्रतिष्ठा पाउने उद्देश्यले तथा देखावटीपन (दम्भ) का साथ जुन तपस्या गरिन्छ, त्यस क्षणिक र अनिश्चित फल दिने चञ्चल तपस्यालाई 'राजसिक तपस्या' भनिन्छ।
राजसिक तपस्याको भ्रम: सम्मानको भोक
भ्यानिटी मेट्रिक्स (Vanity Metrics) र आन्तरिक मूल्य (Validation Seeking vs. True Worth)
आफ्ना असल कर्महरूलाई अरूको ताली वा प्रशंसाको मोहताज नबनाउनुहोस्। कसैले नहेर्दा पनि इमान्दार र अनुशासित रहनु नै साँचो चरित्र हो।