अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते।
हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते॥ १७॥
yasya nāhaṅkṛto bhāvo buddhir yasya na lipyate |
hatvāpi sa imāḁl lokān na hanti na nibadhyate || 17 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यस्य (yasya)=जसको अन्तःकरणमा•न अहङ्कृतः भावः (na ahaṅkṛtaḥ bhāvaḥ)='म कर्ता हुँ' भन्ने अहङ्कारपूर्ण भाव छैन•बुद्धिः (buddhiḥ)=बुद्धि वा विवेक•यस्य (yasya)=जसको•न लिप्यते (na lipyate)=कर्म वा फलमा लिप्त वा कलङ्कित हुँदैन•हत्वा अपि (hatvā api)=यदि उसले संहार नै गर्यो भने पनि•सः (saḥ)=त्यस पुरुषले•इमान् लोकान् (imān lokān)=यी सम्पूर्ण प्राणीहरूलाई•न हन्ति (na hanti)=वास्तवमा न मार्दछ•न निबध्यते (na nibadhyate)=र न त कुनै पापको बन्धनमा नै बाँधिन्छ
सरल नेपाली अनुवाद
जसको मनमा 'म कर्ता हुँ' भन्ने अहङ्कार छैन र जसको बुद्धि कुनै पनि फल वा विषयमा लिप्त हुँदैन, उसले सांसारिक दृष्टिले यी सम्पूर्ण प्राणीहरूलाई मारेको देखिए तापनि वास्तवमा न उसले कसैलाई मारेको हुन्छ, न त ऊ त्यस कर्मको बन्धनमा नै बाँधिन्छ।
अर्जुनको मुख्य संशयको अन्तिम समाधान: अहिंसा र धर्मयुद्धको परम रहस्य
अहंकारविहीन कर्म: कर्मको विषबाट मुक्त हुने अमृत
कठिन निर्णयहरू लिँदा व्यक्तिगत रिस, बदला वा स्वार्थलाई शून्य बनाउनुहोस्। निष्पक्ष न्याय र धर्मको भावले गरिएको कर्तव्यले कहिल्यै पश्चात्ताप दिँदैन।