अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते।
स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात्॥ ४०॥
nehābhikrama-nāśo'sti pratyavāyo na vidyate |
svalpam apy asya dharmasya trāyate mahato bhayāt || 40 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न इह (na iha)=यस कर्मयोग मार्गमा•अभिक्रम-नाशः (abhikrama-nāśaḥ)=आरम्भ गरिएको प्रयासको नाश वा विफलता•अस्ति (asti)=छैन•प्रत्यवायः (pratyavāyaḥ)=कुनै उल्टो वा विपरीत फल (दोष)•न विद्यते (na vidyate)=हुँदैन•स्वल्पम् अपि (svalpam api)=अलिकति वा थोरै मात्र पनि•अस्य (asya)=यस•धर्मस्य (dharmasya)=कर्मयोग धर्मको आचरणले•त्रायते (trāyate)=रक्षा गर्दछ / पार लगाउँछ•महतः (mahataḥ)=महान् (ठूलो)•भयात् (bhayāt)=जन्म-मरणको भयानक भयबाट।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— यस निष्काम कर्मयोगको मार्गमा कुनै पनि प्रारम्भिक प्रयासको नाश हुँदैन, न त यसमा कुनै विपरीत फल (दोष) नै लाग्दछ; यस कर्मयोग धर्मको थोरै मात्र पनि अभ्यासले मानिसलाई जन्म-मरणको महान् भयबाट मुक्त गरिदिन्छ।
कर्मयोगमा कहिल्यै कुनै घाटा छैन
आध्यात्मिक यात्राको सुनौलो ग्यारेन्टी
आध्यात्मिक प्रगतिमा 'म धेरै गर्न सक्दिनँ' भनेर हताश नहुनुहोस्। दैनिक जीवनमा एउटै मात्र भए पनि निःस्वार्थ र इमानदार कर्म गर्नुहोस्; त्यो सानो कर्मले पनि तपाईंलाई ठूलो विपत्तिबाट जोगाउनेछ।