अध्याय 9श्लोक 33
Chapter 9 • Verse 33

अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)

श्रीभगवानुवाच

किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा।

अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्॥ ३३॥

kiṁ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayas tathā |

anityam asukhaṁ lokam imaṁ prāpya bhajasva mām || 33 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

किम् पुनः (kim punaḥ)=फेरि भन्नु नै के छ रब्राह्मणाः पुण्याः (brāhmaṇāḥ puṇyāḥ)=पुण्यकर्मी ब्राह्मणहरूको बारेमाभक्ताः राजर्षयः (bhaktāḥ rājarṣayaḥ)=भक्त राजर्षिहरूको बारेमातथा (tathā)=त्यसैगरीअनित्यम् (anityam)=क्षणिक वा अनित्यअसुखम् (asukham)=वास्तविक सुख नभएको (दुःखमय)लोकम् इमम् (lokam imam)=यस संसार (मानव चोला) लाईप्राप्य (prāpya)=प्राप्त गरिसकेपछिभजस्व (bhajasva)=भजन वा उपासना गरमाम् (mām)=मेरो।

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जब साधारण पृष्ठभूमि भएकाहरूले पनि मुक्ति पाउँछन् भने, पवित्र आचरण भएका ब्राह्मणहरू र भक्त राजर्षिहरूको मुक्तिको त कुरै के भयो र! त्यसैले, यो क्षणिक (अनित्य) र सुखहीन संसारमा दुर्लभ मानव चोला पाएपछि तिमी केवल मेरो नै भजन (उपासना) गर।

महाभारतको परिस्थिति

'अनित्यमसुखं लोकम्'— मानव चोलाको अमूल्य अवसर

अर्जुन एक क्षत्रिय राजकुमार र 'राजर्षि' (राजा भएर पनि ऋषितुल्य स्वभाव भएका) थिए। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई उनको उच्च क्षमताको बोध गराउँदै भन्नुहुन्छ: "हे अर्जुन! तिमीले दुर्लभ मानव जन्म पाएका छौ र तिमी सद्गुणी पनि छौ। तर यो संसार 'अनित्य' (जुनसुकै बेला सकिन सक्ने) र 'असुख' (जहाँ कुनै स्थायी सुख छैन) छ। कुरुक्षेत्रको यो क्षणिक युद्ध र राज्यको मोहमा अल्झिएर आफ्नो अमूल्य जीवन खेर नफाल; आफ्नो सम्पूर्ण चेतना ममा समर्पित गर!"
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

समयको मूल्य र जीवनको सर्वोच्च सदुपयोग (The Urgency of Meaning)

हामी प्रायः सोच्छौँ: "म धनी भएपछि, अवकाश पाएपछि वा बुढो भएपछि शान्तिको खोजी गरूँला।" - तर के हामीलाई भोलिको दिनको ग्यारेन्टी छ? - यो संसार 'अनित्य' छ— जुनसुकै क्षण हाम्रो समय समाप्त हुन सक्छ। - र यो संसार 'असुख' छ— बाहिरी वस्तुहरूले कहिल्यै स्थायी शान्ति दिन सक्दैनन्। यो मानव जीवन एउटा दुर्लभ अवसर हो। यसलाई केवल व्यर्थका कलह, सामाजिक तुलना र तुच्छ स्वार्थमा खेर नफाल्नुहोस्। आजैबाट, अहिल्यैबाट आफ्नो जीवनलाई अर्थपूर्ण, शान्त र ईश्वरीय बनाउने यात्रा सुरु गर्नुहोस्।
व्यावहारिक सूत्र :

समय सीमित छ र संसार अनित्य छ भन्ने सत्यलाई सम्झनुहोस्। व्यर्थका चिन्ता र विवादहरूमा समय बर्बाद नगरी आफ्नो आत्म-विकास र ईश्वरीय प्रेममा जुट्नुहोस्।