अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च॥ २०॥
aham ātmā guḍākeśa sarva-bhūtāśaya-sthitaḥ |
aham ādiś ca madhyaṁ ca bhūtānām anta eva ca || 20 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अहम् (aham)=म नै•आत्मा (ātmā)=परम आत्मा / अन्तरात्मा हुँ•गुडाकेश (guḍākeśa)=हे गुडाकेश (निद्रा र अज्ञानलाई जितेका अर्जुन)!•सर्व-भूत-आशय-स्थितः (sarva-bhūta-āśaya-sthitaḥ)=सम्पूर्ण प्राणीहरूको हृदय (अन्तःकरण) भित्र अवस्थित•अहम् (aham)=म नै•आदिः च (ādiś ca)=सृष्टिको आदि (उत्पत्ति) हुँ•मध्यम् च (madhyaṁ ca)=जीवनको मध्य (स्थिति वा पालन) हुँ•भूतानाम् (bhūtānām)=सम्पूर्ण प्राणीहरूको•अन्तः (antaḥ)=अन्त्य (प्रलय वा संहार)•एव च (eva ca)=पनि म नै हुँ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे गुडाकेश (निद्रालाई जित्ने अर्जुन)! म नै समस्त प्राणीहरूको हृदयमा स्थित आत्मा हुँ। तथा म नै सम्पूर्ण जीवहरूको आदि (सुरुवात), मध्य (जीवनकाल) र अन्त (विनाश/मुक्ति) पनि हुँ।
सर्वप्रथम विभूति: हृदयमा बस्ने अन्तरात्मा
आफ्नै हृदयको अन्तरात्मासँग साक्षात्कार (The Indwelling Presence)
बाहिर भौंतारिन छाडेर दिनमा केही समय मौन बस्नुहोस् र आफ्नै हृदयको साक्षी भाव (आत्मा) लाई अनुभव गर्नुहोस्।