अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान्।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी॥ २१॥
ādityānām ahaṁ viṣṇur jyotiṣāṁ ravir aṁśumān |
marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṁ śaśī || 21 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
आदित्यानाम् (ādityānām)=बाह्र अदितिपुत्रहरू (आदित्यहरू) मध्ये•अहम् विष्णुः (ahaṁ viṣṇuḥ)=म विष्णु (वामन अवतार, सर्वोच्च आदित्य) हुँ•ज्योतिषाम् (jyotiṣām)=समस्त प्रकाशमान ज्योतिहरूमध्ये•रविः अंशुमान् (ravir aṁśumān)=म प्रखर किरणहरूले युक्त सूर्य हुँ•मरीचिः (marīciḥ)=मरीचि नामका मुख्य वायुदेव•मरुताम् अस्मि (marutām asmi)=उनपचास मरुद्गणहरू (वायुहरू) मध्ये म हुँ•नक्षत्राणाम् (nakṣatrāṇām)=सम्पूर्ण तारा र नक्षत्रहरूमध्ये•अहम् शशी (ahaṁ śaśī)=म चन्द्रमा हुँ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— बाह्र आदित्यहरूमध्ये म विष्णु (सर्वश्रेष्ठ वामन) हुँ, प्रकाशमान ज्योतिहरूमध्ये म तेजस्वी किरणयुक्त सूर्य हुँ, उनपचास मरुद्गण (वायुहरू) मध्ये म मरीचि हुँ, र नक्षत्र तथा ताराहरूका बीचमा म चन्द्रमा हुँ।
आदित्य, सूर्य, मरीचि र चन्द्रमाको दिव्य प्रतीक
तेज र शीतलताको सन्तुलन (Balance of Energy and Calmness)
आफ्नो काम र लक्ष्यमा सूर्यजस्तै प्रखर र दृढ बन्नुहोस्; तर सम्बन्ध र मनको शान्तिमा चन्द्रमाजस्तै शीतल र नम्र रहनुहोस्।