अध्याय 10श्लोक 3
Chapter 10 • Verse 3

अध्याय 10 : विभूतियोग

विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)

श्रीभगवानुवाच

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम्।

असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते॥ ३॥

yo mām ajam anādiṁ ca vetti loka-maheśvaram |

asammūḍhaḥ sa martyeṣu sarva-pāpaiḥ pramucyate || 3 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

यः (yaḥ)=जसलेमाम् (mām)=मलाईअजम् (ajam)=अजन्मा (जन्म नलिने)अनादिम् च (anādiṁ ca)=र अनादि (सुरुवात नभएको)वेत्ति (vetti)=यथार्थ रूपमा जान्दछलोक-महेश्वरम् (loka-maheśvaram)=सम्पूर्ण ब्रह्माण्डका परम मालिकका रूपमाअसंमूढः (asammūḍhaḥ)=भ्रम वा मोहरहित भएकोसः (saḥ)=त्यो व्यक्तिमर्त्येषु (martyeṣu)=मरणशील मानवहरूमध्येसर्व-पापैः (sarva-pāpaiḥ)=सम्पूर्ण पाप र विकारहरूबाटप्रमुच्यते (pramucyate)=पूर्ण रूपले मुक्त हुन्छ।

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— मरणशील मानिसहरूमध्ये जसले मलाई अजन्मा, अनादि र सम्पूर्ण लोकहरूका परमेश्वर (महान् मालिक) का रूपमा यथार्थ जान्दछ, ऊ मोहरहित भई सम्पूर्ण पाप र बन्धनहरूबाट मुक्त हुन्छ।

महाभारतको परिस्थिति

अजन्मा परमात्माको बोध र पापनाश

अर्जुन कुरुक्षेत्रमा आफूले गर्न लागेको युद्धबाट पाप लाग्ने भयमा डुबेका थिए। श्रीकृष्ण यहाँ पापबाट मुक्तिको अन्तिम साँचो दिनुहुन्छ: 'असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते'। जब मानिसले परमात्मालाई केवल हाडछालाको एक संकुचित व्यक्ति मान्ने भ्रम (मोह) त्यागेर, उहाँलाई अनादि र अजन्मा परमतत्त्वका रूपमा साक्षात्कार गर्दछ, तब उसको सम्पूर्ण संकीर्णता पग्लिन्छ र ऊ पापका सम्पूर्ण बन्धनहरूबाट मुक्त हुन्छ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

अपराधबोधबाट परम मुक्ति र सत्यको साक्षात्कार

पाप र अपराधबोध (Guilt) ले मानिसको आत्मालाई भित्रभित्रै कमजोर बनाउँछ। - मानिसहरू प्रायः सानातिना गल्तीहरू सम्झेर आफूलाई जीवनभर धिक्कारिरहन्छन्। - तर जब हामी बुझ्छौँ कि हाम्रो भित्री चेतना त्यो अनादि र शुद्ध परमात्माकै अंश हो, तब हाम्रो भित्री अज्ञानको मैलो तुरुन्तै पखालिन्छ। परमात्माको विराट् स्वरूपलाई जान्नु भनेको आफ्नै भित्री दिव्यतालाई ब्युँझाउनु हो। जसको भित्र ज्ञानको ज्योति बल्छ, उसका सबै पुराना अन्धकारहरू एकैछिनमा समाप्त हुन्छन्।
व्यावहारिक सूत्र :

आफ्ना कमजोरीहरूलाई लिएर सधैँ हीनताबोधमा नबाँच्नुहोस्। आफूभित्र रहेको दिव्य र अजन्मा आत्म-चेतनालाई चिनेर सम्पूर्ण बन्धनहरूबाट मुक्त हुनुहोस्।