अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम्।
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा॥ ३४॥
mṛtyuḥ sarva-haraś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām |
kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṁ smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā || 34 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
मृत्युः (mṛtyuḥ)=मृत्यु (काल)•सर्व-हरः च अहम् (sarva-haraś cāham)=सबै कुरा हरण गर्ने म नै हुँ•उद्भवः च (udbhavaś ca)=र उत्पत्ति (जन्म वा उदय) पनि•भविष्यताम् (bhaviṣyatām)=भविष्यमा उत्पन्न हुने प्राणीहरूको•कीर्तिः (kīrtiḥ)=सुकीर्ति वा यश•श्रीः (śrīḥ)=शोभा, कान्ति वा समृद्धि•वाक् च (vāk ca)=र मधुर वाणी•नारीणाम् (nārīṇām)=स्त्री गुणहरू वा दिव्य मातृशक्तिहरूमा•स्मृतिः (smṛtiḥ)=स्मरणशक्ति (स्मृति)•मेधा (medhā)=धारणाशक्ति वा सूक्ष्म बुद्धि (मेधा)•धृतिः (dhṛtiḥ)=धैर्य तथा दृढता•क्षमा (kṣamā)=क्षमाशीलता।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— सबै कुरा हरण गर्ने मृत्यु म नै हुँ, र भविष्यमा उत्पन्न हुनेहरूको उत्पत्तिको कारण पनि म हुँ। तथा स्त्री-गुणहरूमा कीर्ति, शोभा (लक्ष्मी), मधुर वाणी, स्मृति, मेधा (बुद्धि), धृति (धैर्य) र क्षमा म नै हुँ।
सर्वनाशक मृत्यु, नवजीवन र सात स्त्री-सद्गुणहरू
सात दिव्य आन्तरिक सद्गुणहरूको साधना (Cultivating the 7 Feminine Virtues)
आफ्नो बोलीमा मधुरता, बुद्धिमा मेधा, विपत्तिमा धैर्य र हृदयमा क्षमाको विकास गर्नुहोस्; यही तपाईंको साँचो ईश्वरीय ऐश्वर्य हो।