अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम्॥ ३९॥
yac cāpi sarva-bhūtānāṁ bījaṁ tad aham arjuna |
na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaṁ carācaram || 39 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यत् च अपि (yac cāpi)=र जे-जति पनि छ•सर्व-भूतानाम् (sarva-bhūtānām)=सम्पूर्ण प्राणीहरूको•बीजम् (bījam)=उत्पत्तिको मूल कारण वा बीउ•तत् अहम् (tad aham)=त्यो म नै हुँ•अर्जुन (arjuna)=हे अर्जुन!•न तत् अस्ति (na tad asti)=त्यस्तो कुनै वस्तु नै छैन•विना यत् स्यात् (vinā yat syāt)=जुन रहन सकोस्•मया (mayā)=मबिना•भूतम् चराचरम् (bhūtaṁ carācaram)=चर (हिँडडुल गर्ने) वा अचर (स्थिर) प्राणी र वस्तुहरूमध्ये।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे अर्जुन! सम्पूर्ण प्राणीहरूको उत्पत्तिको मूल कारण (बीज) जे छ, त्यो पनि म नै हुँ। किनभने यो संसारमा चर वा अचर कुनै पनि त्यस्तो वस्तु छैन, जो मबिना अस्तित्वमा रहन सकोस्।
समस्त अस्तित्त्वको आदि बीज
सर्वव्यापी ईश्वरीय उपस्थितिको अनुभूति (Omnipresence of the Divine)
हरेक प्राणी र पदार्थमा त्यही एउटै दिव्य बीज (जीवन-शक्ति) व्याप्त छ भनी अनुभव गर्नुहोस् र भेदभावबाट मुक्त हुनुहोस्।