अध्याय 10श्लोक 9
Chapter 10 • Verse 9

अध्याय 10 : विभूतियोग

विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)

श्रीभगवानुवाच

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम्।

कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च॥ ९॥

mac-cittā mad-gata-prāṇā bodhayantaḥ parasparam |

kathayantaś ca māṁ nityaṁ tuṣyanti ca ramanti ca || 9 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

मत्-चित्ताः (mac-cittāḥ)=ममा मन लगाएकामत्-गत-प्राणाः (mad-gata-prāṇāḥ)=ममा नै आफ्नो प्राण (सम्पूर्ण जीवन) अर्पेकाबोधयन्तः परस्परम् (bodhayantaḥ parasparam)=आपसमा एक-अर्कालाई तत्त्वबोध र प्रेरणा दिँदैकथयन्तः च माम् (kathayantaś ca mām)=र मेरो गुण, ज्ञान र महिमाको चर्चा गर्दैनित्यम् (nityam)=सधैँभरितुष्यन्ति च (tuṣyanti ca)=परम सन्तुष्ट रहन्छन्रमन्ति च (ramanti ca)=र दिव्य आनन्दमा मग्न हुन्छन्।

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— ममा मन लगाएका र ममा नै आफ्नो सम्पूर्ण प्राण (जीवन) समर्पित गरेका मेरा भक्तहरू आपसमा मेरो तत्त्वबोध गराउँदै र मेरा गुणहरूको चर्चा गर्दै सधैँभरि परम सन्तुष्ट हुन्छन् र दिव्य आनन्दमा मग्न रहन्छन्।

महाभारतको परिस्थिति

चतुःश्लोकी गीता (दोस्रो श्लोक): भक्तहरूको सत्सङ्ग र आनन्द

यो चतुःश्लोकीको दोस्रो श्लोक हो जसले 'अभिधेय-तत्त्व' (साधना र जीवनशैली) को वर्णन गर्दछ। सच्चा साधकहरूको दैनिक जीवन कस्तो हुन्छ? उनीहरू संसारका व्यर्थका कुरा, गफगाफ वा अरूको कुरा काट्नमा समय खेर फाल्दैनन्। उनीहरू जब भेट्छन्, एक-अर्कालाई सत्यको सम्झना गराउँछन् (बोधयन्तः परस्परम्) र ईश्वरका गुणहरूको चर्चा गर्छन्। महाभारतमा पाण्डवहरूले १२ वर्षको कठोर वनवासमा पनि ऋषि-मुनिहरूसँग बसेर दिनरात सत्सङ्ग र ज्ञानचर्चा गर्थे। त्यसैले भयानक अभावमा पनि उनीहरू सधैँ सन्तुष्ट (तुष्यन्ति) र प्रसन्न (रमन्ति) रहन सके।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

कुराकानीको स्तर र सत्सङ्गको शक्ति (Elevating Your Conversations)

हामी साथीभाइसँग भेट्दा अधिकांश समय के कुरा गर्छौँ? - राजनीति, अरूको बदख्वाइँ, महँगीको गुनासो, वा अरूको जीवनको नकारात्मक चर्चा। - यस्तो कुराकानीले हाम्रो भित्री ऊर्जा र शान्तिलाई सोसेर रित्तो बनाइदिन्छ। तर जब हामी यस्ता साथीहरूको संगत गर्छौँ (सत्सङ्ग) जो जीवन, विचार, पुस्तक, आत्म-विकास र परमात्माका कुरा गर्छन्, तब हाम्रो मनमा एक अलौकिक सन्तुष्टि (तुष्टि) र आनन्द (रति) छाउँछ। आफ्नो संगत बदल्नुहोस् र आफ्ना कुराकानीहरूको स्तर उठाउनुहोस्।
व्यावहारिक सूत्र :

नकारात्मक गफगाफ र अरूको कुरा काट्ने बानी त्याग्नुहोस्। असल, प्रेरणादायी र आध्यात्मिक मानिसहरूको संगतमार्फत आफ्ना विचारहरूलाई सधैँ उच्च राख्नुहोस्।