अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम्।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम्॥ १९॥
anādi-madhyāntam ananta-vīryam ananta-bāhuṁ śaśi-sūrya-netram |
paśyāmi tvāṁ dīpta-hutāśa-vaktraṁ sva-tejasā viśvam idaṁ tapantam || 19 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अनादि-मध्य-अन्तम् (anādi-madhyāntam)=आदि, मध्य र अन्तरहित हुनुभएको•अनन्त-वीर्यम् (ananta-vīryam)=असीमित अनन्त शक्ति वा पराक्रमले सम्पन्न•अनन्त-बाहुम् (ananta-bāhum)=अनगिन्ती हातहरू भएको•शशि-सूर्य-नेत्रम् (śaśi-sūrya-netram)=चन्द्रमा र सूर्य नै जसका दुई आँखा हुन्•पश्यामि त्वाम् (paśyāmi tvām)=म तपाईंलाई देखिरहेको छु•दीप्त-हुताश-वक्त्रम् (dīpta-hutāśa-vaktram)=दन्किएको अग्निसमान प्रज्वलित मुखहरू भएको•स्व-तेजसा (sva-tejasā)=आफ्नो प्रखर दिव्य तेजद्वारा•विश्वम् इदम् (viśvam idam)=यस सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई•तपन्तम् (tapantam)=तप्त (प्रज्वलित वा प्रकाशित) बनाइरहेको।
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— म तपाईंलाई आदि, मध्य र अन्तरहित, अनन्त पराक्रमले युक्त, अनगिन्ती हातहरू भएको, चन्द्रमा र सूर्य समान दुई विशाल नेत्रहरू भएको, दन्किरहेको अग्निसमान प्रज्वलित मुखहरू भएको, तथा आफ्नै प्रचण्ड तेजले यस सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई तप्त पारिरहेको रूपमा प्रत्यक्ष देखिरहेको छु।
सूर्य-चन्द्र नेत्र र प्रज्वलित अग्निसमान मुखमण्डल
उष्णता र शीतलता: दुई विपरीत ध्रुवहरूको सन्तुलन (Cosmic Duality and Harmony)
जीवनका दुई पाटा—चुनौती (सूर्य) र शान्ति (चन्द्रमा)—दुवैलाई ईश्वरको प्रसादका रूपमा सहज स्वीकार गर्नुहोस्।