अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया।
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम्॥ २॥
bhavāpyayau hi bhūtānāṁ śrutau vistaraśo mayā |
tvattaḥ kamala-patrākṣa māhātmyam api cāvyayam || 2 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
भव-अप्ययौ (bhavāpyayau)=उत्पत्ति (भव) र प्रलय वा विनाश (अप्यय)•हि (hi)=निश्चय नै•भूतानाम् (bhūtānām)=सम्पूर्ण प्राणीहरूको•श्रुतौ (śrutau)=मैले सुनेको छु•विस्तरशः (vistaraśaḥ)=विस्तारपूर्वक•मया (mayā)=मद्वारा•त्वत्तः (tvattaḥ)=तपाईंबाट•कमल-पत्र-अक्ष (kamala-patrākṣa)=हे कमलको पातजस्ता सुन्दर र विशाल नेत्र भएका श्रीकृष्ण!•माहात्म्यम् अपि च (māhātmyam api ca)=र तपाईंको अगाध महिमालाई पनि•अव्ययम् (avyayam)=अविनाशी, कहिल्यै नाश नहुने।
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— हे कमलनयन श्रीकृष्ण! मैले तपाईंबाट सम्पूर्ण प्राणीहरूको उत्पत्ति र प्रलयको रहस्य विस्तारपूर्वक सुनेको छु, तथा तपाईंको अविनाशी एवं अगाध महिमालाई पनि राम्रोसँग बुझेको छु।
कमलनयन श्रीकृष्ण र सृष्टिको चक्र
जन्म-मृत्युको चक्रलाई साक्षी भावले हेर्नु (Understanding the Cosmic Cycle)
परिवर्तन संसारको नियम हो। लाभ-हानि, सुख-दुःख र जन्म-मृत्युलाई स्वाभाविक सम्झी मनलाई अविचलित राख्नुहोस्।