अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति।
तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति॥ २८॥
yathā nadīnāṁ bahavo 'mbu-vegāḥ samudram evābhimukhā dravanti |
tathā tavāmī nara-loka-vīrā viśanti vaktrāṇy abhivijvalanti || 28 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यथा (yathā)=जसरी•नदीनाम् (nadīnām)=नदीहरूका•बहवः (bahavo)=अनेकौं•अम्बु-वेगाः (ambu-vegāḥ)=जलका तीव्र वेग वा छालहरू•समुद्रम् एव अभिमुखाः (samudram evābhimukhā)=समुद्रतर्फ नै फर्केर•द्रवन्ति (dravanti)=तीव्र गतिमा दौडिन्छन् (बग्छन्)•तथा (tathā)=त्यसैगरी•तव (tava)=तपाईंका•अमी (amī)=यी•नर-लोक-वीराः (nara-loka-vīrā)=मानवलोकका महान् वीर योद्धाहरू•विशन्ति (viśanti)=प्रवेश गरिरहेका छन्•वक्त्राणि (vaktrāṇy)=मुखहरूभित्र•अभिविज्वलन्ति (abhivijvalanti)=चारैतिर दन्किरहेका आगोका ज्वालाहरू भएका।
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— जसरी नदीहरूका असंख्य तीव्र जल-प्रवाहहरू स्वतः समुद्रतर्फ नै दौडिन्छन् (र समुद्रमा समाहित हुन्छन्), त्यसैगरी यस मानवलोकका यी सम्पूर्ण महान् वीर योद्धाहरू तपाईंका चारैतिर दन्किरहेका प्रज्वलित मुखहरूभित्र हतारिँदै प्रवेश गरिरहेका छन्।
समुद्रतर्फ बग्ने नदीको उपमा: मृत्युको स्वाभाविक गति
जीवनको नरोकिने अन्तिम यात्रा (The Irresistible River of Mortality)
समयको प्रवाह कहिल्यै रोकिँदैन; आजको प्रत्येक क्षणलाई सार्थक, सत्कर्मयुक्त र धर्मानुकूल बनाउनुहोस्।