अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे।
अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत्॥ ३७॥
kasmāc ca te na nameran mahātman garīyase brahmaṇo 'py ādi-kartre |
ananta deveśa jagan-nivāsa tvam akṣaraṁ sad-asat tat-paraṁ yat || 37 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
कस्मात् च (kasmāc ca)=किन पो•ते (te)=तपाईंलाई•न नमेरन् (na nameran)=प्रणाम (नमस्कार) नगरून् र•महात्मन् (mahātman)=हे महात्मा परमेश्वर!•गरीयसे (garīyase)=सबैभन्दा महान् तथा श्रेष्ठ हुनुभएका•ब्रह्मणः अपि आदि-कर्त्रे (brahmaṇo 'py ādi-kartre)=सृष्टिकर्ता ब्रह्माजीका पनि आदि-सृष्टिकर्ता•अनन्त (ananta)=हे असीम अनन्त प्रभु!•देवेश (deveśa)=हे समस्त देवहरूका ईश्वर!•जगत्-निवास (jagan-nivāsa)=हे सम्पूर्ण जगतको आश्रयस्थल!•त्वम् अक्षरम् (tvam akṣaram)=तपाईं नै अविनाशी अक्षर ब्रह्म हुनुहुन्छ•सत् असत् (sad-asat)=सत् (व्यक्त) र असत् (अव्यक्त प्रकृति)•तत्-परम् यत् (tat-paraṁ yat)=र ती दुवैभन्दा पर रहेको जो परमतत्त्व छ, त्यो पनि तपाईं नै हुनुहुन्छ।
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— हे महात्मन्! सृष्टिकर्ता ब्रह्माजीका पनि आदि-पिता र सबैभन्दा श्रेष्ठ हुनुभएका तपाईंलाई उनीहरूले किन नमस्कार नगरून् र? हे अनन्त! हे देवेश! हे जगन्निवास! तपाईं नै अविनाशी अक्षर ब्रह्म हुनुहुन्छ; सत् (व्यक्त) र असत् (अव्यक्त) तथा ती दुवैभन्दा पर रहेको परमतत्त्व पनि तपाईं नै हुनुहुन्छ।
ब्रह्माजीका पनि आदि-सृष्टिकर्ता श्रीकृष्ण
कारणहरूको पनि परम कारण (The Primal Source of All Being)
आफ्नो अस्तित्वको मूल मुहान परमात्मा हो भनी सम्झनुहोस् र सदैव कृतज्ञताको भावमा रहनुहोस्।