अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व।
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः॥ ४०॥
namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas te namo 'stu te sarvata eva sarva |
ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ sarvaṁ samāpnoṣi tato 'si sarvaḥ || 40 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
नमः पुरस्तात् (namaḥ purastād)=अगाडिबाट नमस्कार•अथ पृष्ठतः ते (atha pṛṣṭhatas te)=तथा पछाडिबाट पनि तपाईंलाई नमस्कार•नमः अस्तु ते (namo 'stu te)=तपाईंलाई नमस्कार होस्•सर्वतः एव (sarvata eva)=चारै दिशाबाट (दायाँ, बायाँ, माथि, तल सबैतिरबाट)•सर्व (sarva)=हे सर्वरूप (सबै थोक तपाईं नै हुनुभएका प्रभु)!•अनन्त-वीर्य (ananta-vīrya)=हे अनन्त सामर्थ्यवान्!•अमित-विक्रमः (amita-vikramas)=असीमित पराक्रम भएका•त्वम् (tvam)=तपाईं•सर्वम् (sarvam)=सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई•समाप्नोषि (samāpnoṣi)=व्याप्त गरेर समेट्नुहुन्छ•ततः असि सर्वः (tato 'si sarvaḥ)=त्यसैले तपाईं नै सबै थोक हुनुहुन्छ।
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— हे सर्वरूप! तपाईंलाई अगाडिबाट नमस्कार, पछाडिबाट नमस्कार, र चारै दिशाबाट नमस्कार होस्! हे अनन्त सामर्थ्य र असीमित पराक्रम भएका प्रभु! तपाईंले सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई व्याप्त गर्नुभएको छ, त्यसैले तपाईं नै सबै थोक हुनुहुन्छ।
सर्वतः नमस्कार र 'ततोऽसि सर्वः' को अद्वैत उद्घोष
सर्वव्यापी ईश्वरीय घेराभित्रको सुरक्षा (Surrounded by the Divine)
आफूलाई सधैं परमात्माको दिव्य उपस्थितिले घेरिएको अनुभव गर्नुहोस्; कुनै पनि दिशा वा परिस्थितिमा भयभीत नहुनुहोस्।