अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानैर्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः।
एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर॥ ४८॥
na veda-yajñādhyayanair na dānair na ca kriyābhir na tapobhir ugraiḥ |
evaṁ-rūpaḥ śakya ahaṁ nṛ-loke draṣṭuṁ tvad-anyena kuru-pravīra || 48 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न (na)=न त•वेद-यज्ञ-अध्ययनैः (veda-yajñādhyayanair)=वेद र यज्ञहरूको अध्ययनद्वारा•न दानैः (na dānair)=न ठूला-ठूला दानहरूद्वारा•न च क्रियाभिः (na ca kriyābhir)=न विभिन्न धार्मिक कर्मकाण्डहरूद्वारा•न तपोभिः उग्रैः (na tapobhir ugraiḥ)=न त कठोर तपस्याहरूद्वारा नै•एवम्-रूपः (evaṁ-rūpaḥ)=यस्तो विश्वरूप भएको•शक्यः अहम् (śakya aham)=म सकिन्छु•नृ-लोके (nṛ-loke)=यस मनुष्यलोकमा•द्रष्टुम् (draṣṭuṁ)=हेर्न वा प्रत्यक्ष साक्षात्कार गर्न•त्वत्-अन्येन (tvad-anyena)=तिमीबाहेक अरू कसैद्वारा पनि•कुरु-प्रवीर (kuru-pravīra)=हे कुरुवंशका श्रेष्ठ वीर अर्जुन!
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कुरुप्रवीर अर्जुन! यस मनुष्यलोकमा न वेद र यज्ञहरूको अध्ययनद्वारा, न दानद्वारा, न धार्मिक कर्मकाण्डहरूद्वारा, र न त कठोर तपस्याहरूद्वारा नै— तिमीबाहेक अरू कसैले पनि मेरो यस्तो विराट् विश्वरूपको दर्शन पाउन सक्दैन।
बाह्य साधनहरूको सीमा र भक्तिको महिमा
कर्मकाण्डभन्दा माथि निष्कपट भक्ति (Love and Surrender Over Rituals)
धर्मलाई केवल बाहिरी देखावटी कर्मकाण्ड नबनाउनुहोस्; आफ्नो हृदयलाई निष्कपट प्रेम, नम्रता र भक्तिले भर्नुहोस्।