अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया।
शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा॥ ५३॥
nāhaṁ vedair na tapasā na dānena na cejyayā |
śakya evaṁ-vidho draṣṭuṁ dṛṣṭavān asi māṁ yathā || 53 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न अहम् (nāhaṁ)=म सकिन्नँ•वेदैः (vedair)=चारै वेदहरूको अध्ययनद्वारा•न तपसा (na tapasā)=न कठोर तपस्याहरूद्वारा•न दानेन (na dānena)=न ठूला-ठूला दानहरूद्वारा•न च इज्यया (na cejyayā)=र न त यज्ञादि कर्मकाण्डद्वारा नै•शक्यः (śakya)=सकिन्छु•एवम्-विधः (evaṁ-vidho)=यस प्रकारको चतुर्भुज/विश्वरूपमा•द्रष्टुम् (draṣṭuṁ)=हेर्न वा अनुभव गर्न•दृष्टवान् असि (dṛṣṭavān asi)=जस्तो तिमीले देखेका छौ•माम् (mām)=मलाई•यथा (yathā)=जसरी।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जसरी तिमीले मलाई अहिले प्रत्यक्ष देखेका छौ, मेरो यस प्रकारको स्वरूपलाई न वेदहरूको अध्ययनद्वारा, न कठोर तपस्याद्वारा, न ठूला दानहरूद्वारा, र न त यज्ञ-अनुष्ठानहरूद्वारा नै हेर्न सकिन्छ।
बाह्य साधनहरूको असमर्थता: श्रीकृष्णको दोस्रो स्मरण
धार्मिक अहङ्कारको विसर्जन (Dissolving Spiritual Ego)
आफ्ना असल कर्म वा पूजापाठको रत्तिभर पनि घमण्ड नगर्नुहोस्; सरलता र अहङ्कारशून्यता नै ईश्वरसम्म पुग्ने साँचो मार्ग हो।