अध्याय 12 : भक्तियोग
भक्तियोग (श्रीकृष्णलाई प्रिय हुने गुणहरू)
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः।
हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः॥ १५॥
yasmān nodvijate loko lokān nodvijate ca yaḥ |
harṣāmarṣa-bhayodvegair mukto yaḥ sa ca me priyaḥ || 15 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यस्मात् (yasmān)=जसका कारणबाट•न उद्विजते (nodvijate)=उद्विग्न (विचलित, दुःखी वा भयभीत) हुँदैन•लोकः (loko)=कुनै पनि प्राणी वा संसार•लोकात् (lokān)=र संसारका कारणले•न उद्विजते च (nodvijate ca)=विचलित हुँदैन पनि•यः (yaḥ)=जो व्यक्ति•हर्ष-अमर्ष-भय-उद्वेगैः (harṣāmarṣa-bhayodvegair)=अति-हर्ष (उत्तेजना), अमर्ष (ईर्ष्या/रिस), भय (डर) र उद्वेग (छटपटी) बाट•मुक्तः यः (mukto yaḥ)=जो सर्वथा मुक्त छ•सः च मे प्रियः (sa ca me priyaḥ)=त्यो भक्त मलाई अत्यन्त प्रिय छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जसको व्यवहारबाट कुनै पनि प्राणी उद्विग्न (विचलित वा दुःखी) हुँदैन, र जो स्वयं पनि संसारका कारणले कहिल्यै विचलित हुँदैन; तथा जो अति-हर्ष, ईर्ष्या (अमर्ष), भय र उद्वेग (छटपटी) बाट मुक्त छ— त्यस्तो व्यक्ति मलाई अत्यन्त प्रिय छ।
उद्वेगरहित शान्ति: सामाजिक र भावनात्मक परिपक्वता
भावनात्मक सन्तुलनको महामन्त्र (Emotional Intelligence and Inner Peace)
न अरूलाई दुःख दिनुहोस्, न अरूको व्यवहारले आफू दुःखी बन्नुहोस्; हर्ष, ईर्ष्या, डर र छटपटी त्यागी शान्त रहनुहोस्।