अध्याय 12 : भक्तियोग
भक्तियोग (श्रीकृष्णलाई प्रिय हुने गुणहरू)
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः॥ १७॥
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |
śubhāśubha-parityāgī bhaktimān yaḥ sa me priyaḥ || 17 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यः (yo)=जो व्यक्ति•न हृष्यति (na hṛṣyati)=अनुकूल वस्तु पाउँदा हर्षित (उत्तेजित) हुँदैन•न द्वेष्टि (na dveṣṭi)=प्रतिकूल परिस्थिति वा व्यक्तिप्रति द्वेष गर्दैन•न शोचति (na śocati)=कुनै कुरा गुम्दा शोक गर्दैन•न काङ्क्षति (na kāṅkṣati)=नपाएको वस्तुको व्यर्थ चाहना गर्दैन•शुभ-अशुभ-परित्यागी (śubhāśubha-parityāgī)=शुभ र अशुभ दुवै कर्मफलको अहङ्कारलाई त्याग्ने•भक्तिमान् यः (bhaktimān yaḥ)=त्यस्तो भक्तियुक्त जो मनुष्य छ•सः मे प्रियः (sa me priyaḥ)=त्यो मलाई अत्यन्त प्रिय छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जो अनुकूल प्राप्त हुँदा अत्यधिक हर्षित हुँदैन, प्रतिकूलमा द्वेष गर्दैन, गुमेको कुरामा शोक गर्दैन, नपाएको कुराको लालसा गर्दैन, तथा शुभ र अशुभ दुवै फलको आसक्तिलाई त्याग्दछ— त्यस्तो भक्तियुक्त पुरुष मलाई अत्यन्त प्रिय छ।
चारवटा मानसिक अवस्थाहरूको समता
वर्तमान क्षणको अप्रकम्पित शान्ति (The Unshakeable Balance of Mind)
विगतको शोक र भविष्यको तृष्णा त्याग्नुहोस्; अनुकूल र प्रतिकूल दुवै परिस्थितिमा आफ्नो मानसिक सन्तुलन कायम राख्नुहोस्।