अध्याय 12 : भक्तियोग
भक्तियोग (श्रीकृष्णलाई प्रिय हुने गुणहरू)
सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः।
ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः॥ ४॥
sanniyamyendriya-grāmaṁ sarvatra sama-buddhayaḥ |
te prāpnuvanti mām eva sarva-bhūta-hite ratāḥ || 4 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
सन्नियम्य (sanniyamya)=राम्रोसँग पूर्ण वशमा राखेर (नियन्त्रण गरी)•इन्द्रिय-ग्रामम् (indriya-grāmaṁ)=सम्पूर्ण इन्द्रियहरूको समूहलाई•सर्वत्र (sarvatra)=सबै परिस्थिति र सबै प्राणीहरूमा•सम-बुद्धयः (sama-buddhayaḥ)=समभाव (समान दृष्टि) राख्नेहरू•ते (te)=ती ज्ञानीहरू पनि•प्राप्नुवन्ति (prāpnuvanti)=प्राप्त गर्दछन्•माम् एव (mām eva)=मलाई नै•सर्व-भूत-हिते (sarva-bhūta-hite)=सम्पूर्ण प्राणीहरूको हित वा भलाइमा•रताः (ratāḥ)=सदा समर्पित वा तल्लीन रहनेहरू।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— ...ती ज्ञानीहरू, जसले आफ्ना सम्पूर्ण इन्द्रियहरूलाई पूर्ण रूपमा वशमा राखेका छन्, सबै परिस्थिति र प्राणीहरूमा समान दृष्टि (समबुद्धि) राख्दछन्, र सम्पूर्ण प्राणीहरूको हित (कल्याण) मा निरन्तर तल्लीन रहन्छन्— तिनीहरूले पनि निश्चय नै मलाई नै प्राप्त गर्दछन्।
निर्गुण उपासनाको शर्त: इन्द्रिय-संयम, समता र विश्वकल्याण
आत्मज्ञानको सामाजिक प्रमाण: लोककल्याण (Spiritual Realization as Universal Service)
आफ्नो अध्यात्मलाई व्यक्तिगत स्वार्थमा सीमित नराख्नुहोस्; समाज र सम्पूर्ण प्राणीको निःस्वार्थ सेवालाई आफ्नो साधना बनाउनुहोस्।