Chapter 12 • Verse 6

अध्याय 12 : भक्तियोग

भक्तियोग (श्रीकृष्णलाई प्रिय हुने गुणहरू)

श्रीभगवानुवाच

ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः।

अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते॥ ६॥

ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi sannyasya mat-parāḥ |

ananyenaiva yogena māṁ dhyāyanta upāsate || 6 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

ये तु (ye tu)=तर जसले भने•सर्वाणि कर्माणि (sarvāṇi karmāṇi)=आफ्ना सम्पूर्ण कर्महरूलाई•मयि संन्यस्य (mayi sannyasya)=ममा अर्पण (समर्पण) गरेर•मत्-पराः (mat-parāḥ)=मलाई नै आफ्नो परम लक्ष्य मानी•अनन्येन एव (ananyenaiva)=अरू कतै विचलित नहुने अनन्य•योगेन (yogena)=भक्तियोगद्वारा•माम् (mām)=मेरो•ध्यायन्तः (dhyāyanta)=निरन्तर ध्यान गर्दै•उपासते (upāsate)=उपासना गर्दछन्।

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— तर जसले आफ्ना सम्पूर्ण कर्महरू ममा समर्पण गरेर, मलाई नै आफ्नो सर्वोच्च लक्ष्य मान्दै, अनन्य भक्तियोगद्वारा निरन्तर मेरो चिन्तन र ध्यान गर्दै मेरी उपासना गर्दछन्...

महाभारतको परिस्थिति

समस्त कर्महरूको श्रीकृष्णमा समर्पण

श्लोक ६ र ७ एउटै वाक्यका अङ्ग हुन्। यहाँ श्रीकृष्णले भक्तको जीवन-शैलीको व्याख्या गर्नुभएको छ: भक्तले संसारका आफ्ना कर्तव्यहरू छाड्नु पर्दैन; उसले केवल ती कर्महरूको केन्द्र परमात्मालाई बनाउँछ। खाना खाँदा, हिँड्दा, काम गर्दा वा युद्ध लड्दा— सबै कर्म भगवान्कै सेवा ठानेर गरिन्छ। मनमा अरू कुनै सांसारिक अभीष्ट बाँकी रहँदैन; केवल भगवान्को प्रसन्नता नै एकमात्र ध्येय बन्दछ।

आफ्नो जीवनमा प्रयोग

कर्मलाई पूजमा बदल्ने कला (Transforming Work into Worship)

धेरै मानिसहरू सोच्छन् कि ध्यान गर्न काम छाड्नुपर्छ: - तर गीता भन्छ— कामलाई नै ध्यान बनाऊ! - 'सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य'— जे काम गर्दै हुनुहुन्छ, त्यसलाई पूर्ण निष्ठा, इमान्दारी र प्रेमका साथ ईश्वरीय सेवा ठानेर गर्नुहोस्। - जब तपाईंले परिणामको चिन्ता ईश्वरलाई सुम्पनुहुन्छ, तब कामको तनाव हराउँछ र मनमा असीम शान्ति फैलिन्छ।

व्यावहारिक सूत्र :

आफ्नो दैनिक कामलाई बोझ नसम्झी परमात्माको पूजाका रूपमा समर्पण गर्नुहोस्; काम स्वतः आनन्ददायी बन्नेछ।