अध्याय 13 : क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोग

श्लोक ७ देखि ११ सम्म श्रीकृष्णले २० वटा आन्तरिक साधना-सद्गुणहरूको सूची पूरा गर्नुभयो: १. अमानित्व, २. अदम्भित्व, ३. अहिंसा, ४. क्षान्ति, ५. आर्जव, ६. आचार्योपासन, ७. शौच, ८. स्थैर्य, ९. आत्मविनिग्रह, १०. इन्द्रियार्थेषु वैराग्य, ११. अनहङ्कार, १२. जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शन, १३. असक्ति, १४. अनभिष्वङ्ग, १५. समचित्तत्व, १६. अनन्य भक्ति, १७. विविक्तदेशसेवित्व, १८. अरतिर्जनसंसदि, १९. अध्यात्मज्ञाननित्यत्व, र २०. तत्त्वज्ञानार्थदर्शन। अन्तमा श्रीकृष्णले कठोर कसीमा घोषणा गर्नुभयो— 'एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोऽन्यथा'। यी सद्गुणहरूबाहेक संसारमा मानिसले जतिसुकै विद्या सिके पनि, यदि यी गुणहरू छैनन् भने त्यो सबै अज्ञान नै हो।

हामी अक्सर डिग्री, भाषण र बौद्धिक चातुर्यलाई ज्ञान मान्ने भूल गर्छौं: - तर श्रीकृष्णले स्पष्ट पारिदिनुभयो: "ज्ञान कुनै वाक्य होइन, ज्ञान त रूपान्तरित जीवन हो।" - यदि कसैसँग धेरै ज्ञान छ तर ऊ घमण्डी छ, लोभी छ, अरूलाई होच्याउँछ भने त्यो ज्ञान होइन, अज्ञानको विषाक्त भार हो। - आत्मज्ञानको अन्तिम उद्देश्य 'तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम्' हो— सबै कुरामा परमात्माको सत्यलाई देख्नु। - यी २० गुणहरूलाई आफ्नो दैनिक ऐना बनाउनुहोस् र आफ्नो चरित्र जाँच्नुहोस्।