अध्याय 13 : क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोग
शरीर र आत्माको फरक (क्षेत्र र क्षेत्रज्ञ)
ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक्।
ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः॥ ४॥
ṛṣibhir bahudhā gītaṁ chandobhir vividhaiḥ pṛthak |
brahma-sūtra-padaiś caiva hetumadbhir viniścitaiḥ || 4 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
ऋषिभिः (ṛṣibhir)=महान् ब्रह्मर्षिहरूद्वारा•बहुधा (bahudhā)=अनेक प्रकारले•गीतम् (gītaṁ)=गाइएको वा प्रतिपादन गरिएको छ•छन्दोभिः (chandobhir)=वेदका विभिन्न मन्त्रहरू (ऋचाहरू) द्वारा•विविधैः (vividhaiḥ)=भिन्न-भिन्न प्रकारका•पृथक् (pṛthak)=छुट्टाछुट्टै दृष्टिकोणबाट•ब्रह्म-सूत्र-पदैः च एव (brahma-sūtra-padaiś caiva)=तथा ब्रह्मसूत्रका अत्यन्त गहन सूत्र-पदहरूद्वारा पनि•हेतुमद्भिः (hetumadbhir)=तर्क र कारणहरूले युक्त भएका (तर्कसङ्गत)•विनिश्चितैः (viniścitaiḥ)=पूर्ण निश्चय र अकाट्य निष्कर्षले भरिएका।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— यो क्षेत्र र क्षेत्रज्ञको गम्भीर सत्यलाई महर्षिहरूले अनेक प्रकारले गाएका छन्, विभिन्न वैदिक छन्द (मन्त्र) हरूद्वारा छुट्टाछुट्टै व्याख्या गरिएको छ, तथा तर्कसङ्गत कारणहरूले भरिएका र अकाट्य निश्चययुक्त ब्रह्मसूत्रका पावन सूत्रहरूद्वारा पनि स्पष्ट रूपमा प्रतिपादन गरिएको छ।
प्रस्थानत्रयीको समन्वय: श्रुति, स्मृति र न्याय
आस्था र तर्कको सुन्दर सन्तुलन (Faith Grounded in Rigorous Logic)
आफ्नो आध्यात्मिक आस्थालाई अन्धविश्वासमा नबाँध्नुहोस्; तर्क, विवेक र आत्मअनुभवद्वारा सत्यलाई परीक्षण गरी अटल बनाउनुहोस्।