अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान्।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम्॥ २१॥
pṛthaktvena tu yaj jñānaṁ nānā-bhāvān pṛthag-vidhān |
vetti sarveṣu bhūteṣu taj jñānaṁ viddhi rājasam || 21 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
पृथक्त्वेन (pṛthaktvena)=भिन्न-भिन्न वा अलग-अलग रूपमा•तु (tu)=तर•यत् ज्ञानम् (yat jñānam)=जुन ज्ञानले•नाना-भावान् (nānā-bhāvān)=अनेक प्रकारका अलग-अलग भावहरूलाई•पृथक्-विधान् (pṛthag-vidhān)=भिन्न-भिन्न प्रकृतिका•वेत्ति (vetti)=जान्दछ वा मान्दछ•सर्वेषु भूतेषु (sarveṣu bhūteṣu)=सम्पूर्ण प्राणीहरूमा•तत् ज्ञानम् (tat jñānam)=त्यस ज्ञानलाई•विद्धि (viddhi)=तिमी जान•राजसम् (rājasam)=राजसिक ज्ञान
सरल नेपाली अनुवाद
तर जुन ज्ञानद्वारा मनुष्यले सबै प्राणीहरूमा भिन्न-भिन्न प्रकारका अनेक अलग-अलग जीव र भावहरूलाई मात्र देख्दछ (अर्थात् बाहिरी भेद र विभाजनलाई नै अन्तिम सत्य मान्दछ), त्यस ज्ञानलाई तिमी 'राजसिक ज्ञान' जान।
राजसिक ज्ञान: बाहिरी भेद, विभाजन र द्वैत दृष्टि
विभाजनकारी सोच र तुलनाको पीडा
आफ्नो मनमा उठ्ने 'म र ऊ', 'हाम्रो र उनीहरूको' भन्ने संकीर्ण विभाजनकारी पर्खालहरूलाई भत्काउने अभ्यास गर्नुहोस्।