अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
यत्तत्कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम्।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्॥ २२॥
yat tu kṛtsnavad ekasmin kārye saktam ahaitukam |
atattvārthavad alpaṁ ca tat tāmasam udāhṛtam || 22 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यत् तु (yat tu)=तर जुन ज्ञान•कृत्स्नवत् (kṛtsnavat)=सम्पूर्ण सर्वस्व झैं मानेर•एकस्मिन् कार्ये (ekasmin kārye)=कुनै एउटै सानो कार्य वा क्षुद्र वस्तुमा•सक्तम् (saktam)=लिप्त वा टाँसिएको हुन्छ•अहैतुकम् (ahaitukam)=बिना कुनै युक्ति वा तर्कहीन•अतत्त्व-अर्थवत् (atattva-arthavat)=वास्तविक यथार्थ तत्त्वज्ञानबाट रहित•अल्पम् च (alpam ca)=र अत्यन्त तुच्छ तथा संकुचित छ•तत् (tat)=त्यस ज्ञानलाई•तामसम् (tāmasam)=तामसिक ज्ञान•उदाहृतम् (udāhṛtam)=भनिएको छ
सरल नेपाली अनुवाद
तर जुन ज्ञान कुनै एउटा सानो कार्य वा नश्वर वस्तुलाई नै सम्पूर्ण सर्वस्व ठानेर त्यसमै टाँसिन्छ, जुन बिना कुनै कारण वा तर्कहीन छ, यथार्थ सत्यबाट विमुख छ र अत्यन्त तुच्छ तथा संकीर्ण छ— त्यस ज्ञानलाई 'तामसिक ज्ञान' भनिएको छ।
तामसिक ज्ञान: अन्धविश्वास, कट्टरता र क्षुद्र सोच
कट्टरता र संकीर्णताको बन्धन (Fanaticism & Dogmatism)
कट्टरता र हठबाट टाढा रहनुहोस्। नयाँ विचारहरू, तर्क र यथार्थलाई स्वीकार गर्ने खुला मन (Open Mind) विकास गर्नुहोस्।