अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते॥ २८॥
ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naiṣkṛtiko 'lasaḥ |
viṣādī dīrgha-sūtrī ca kartā tāmasa ucyate || 28 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अयुक्तः (ayuktaḥ)=अनुशासनहीन वा अविवेकी•प्राकृतः (prākṛtaḥ)=असंस्कृत, अशिक्षित वा गँवार प्रवृत्तिको•स्तब्धः (stabdhaḥ)=घमण्डी, नम्रता नभएको वा हठी•शठः (śaṭhaḥ)=धोकेबाज, कपटी वा छली•नैष्कृतिकः (naiṣkṛtikaḥ)=अरूको उन्नति बिगार्ने वा घातक स्वभावको•अलसः (alasaḥ)=अल्छी र कामचोर•विषादी (viṣādī)=सधैं दुःखी, गुनासो गर्ने र निराशावादी•दीर्घ-सूत्री च (dīrgha-sūtrī ca)=र काम पन्छाउने वा ढिलासुस्ती गर्ने (Procrastinator)•कर्ता (kartā)=त्यस्तो कर्तालाई•तामसः (tāmasaḥ)=तामसिक कर्ता•उच्यते (ucyate)=भनिन्छ
सरल नेपाली अनुवाद
जो अनुशासनहीन छ, असंस्कृत (सभ्यताहीन) छ, घमण्डी र हठी छ, कपटी छ, अरूको भलो बिगार्ने घातक प्रवृत्तिको छ, अल्छी छ, सधैं निराशा र विलापमा डुबिरहन्छ, तथा काम पन्छाउने र ढिलासुस्ती गर्ने बानी भएको छ— त्यस्तो कर्तालाई 'तामसिक कर्ता' भनिन्छ।
तामसिक कर्ताका आठ दुर्गुण: शकुनि र ढिलासुस्तीको मानसिकता
प्रोक्रास्टिनेसन (दीर्घसूत्रता) र निराशाको मनोविज्ञान
आज गर्नुपर्ने काम आजै गर्नुहोस्— ढिलासुस्ती (दीर्घसूत्रता) त्याग्नुहोस्। परिस्थितिको गुनासो गर्न छोडेर सक्रिय समाधानमा लाग्नुहोस्।