अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम्।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम्॥ ३८॥
viṣayendriya-saṁyogād yat tad agre 'mṛtopamam |
pariṇāme viṣam iva tat sukhaṁ rājasaṁ smṛtam || 38 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
विषय-इन्द्रिय-संयोगात् (viṣaya-indriya-saṁyogāt)=भोगका विषयहरू र इन्द्रियहरूको संयोगबाट उत्पन्न हुने•यत् तत् (yat tat)=जुन सुख•अग्रे (agre)=भोग गर्दा सुरुमा•अमृत-उपमम् (amṛta-upamam)=अमृतसमान अत्यन्त मीठो लाग्दछ•परिणामे (pariṇāme)=तर अन्त्यमा वा परिणाममा•विषम् इव (viṣam iva)=विषसमान घातक र दुःखदायी हुन्छ•तत् सुखम् (tat sukham)=त्यस सुखलाई•राजसम् (rājasam)=राजसिक सुख•स्मृतम् (smṛtam)=मानिएको छ
सरल नेपाली अनुवाद
इन्द्रिय र भोगका विषयहरूको संयोगबाट उत्पन्न हुने जुन सुख सुरुमा (भोग गर्दा) अमृत जस्तै मीठो लाग्दछ, तर परिणाममा विषसमान हानिकारक र दुःखदायी सिद्ध हुन्छ— त्यस्तो सुखलाई 'राजसिक सुख' मानिएको छ।
राजसिक सुख: सुरुमा अमृत, अन्त्यमा विष
क्षणिक सुखको पासो र लत (Addiction Trap)
क्षणिक रमाइलोले आकर्षित गर्दा त्यसको अन्तिम परिणाम (Consequence) लाई हेर्नुहोस्। सुरुमा मीठो लाग्ने तर पछि दुःख दिने लतहरूबाट तुरुन्तै पछि हट्नुहोस्।