अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम्।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्॥ ४३॥
śauryaṁ tejo dhṛtir dākṣyaṁ yuddhe cāpy apalāyanam |
dānam īśvara-bhāvaś ca kṣātraṁ karma svabhāva-jam || 43 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
शौर्यम् (śauryam)=शूरवीरता वा पराक्रम (शौर्य)•तेजः (tejaḥ)=तेज वा प्रभावशाली व्यक्तित्व•धृतिः (dhṛtiḥ)=धैर्य वा सङ्कटमा अडिग रहने दृढता•दाक्ष्यम् (dākṣyam)=कार्यदक्षता वा चतुर्याइँ (निपुणता)•युद्धे च अपि (yuddhe ca api)=र धर्मयुद्धमा पनि•अपलायनम् (apalāyanam)=पिठ्युँ फर्काएर नभाग्नु वा पलायन नगर्नु•दानम् (dānam)=उदारतापूर्वक दान दिनु•ईश्वर-भावः च (īśvara-bhāvaḥ ca)=र नेतृत्व गर्ने क्षमता वा न्यायपूर्ण प्रभुत्व (ईश्वरभाव)•क्षात्रम् कर्म (kṣātraṁ karma)=क्षत्रियका स्वाभाविक कर्तव्य कर्महरू हुन्•स्वभाव-जम् (svabhāva-jam)=स्वभावैले उत्पन्न हुने
सरल नेपाली अनुवाद
शूरवीरता, तेज (प्रभावशीलता), धैर्य, कार्यदक्षता, युद्धबाट नभाग्नु, दानशीलता र न्यायपूर्ण नेतृत्व क्षमता (ईश्वरभाव)— यी गुणहरू स्वभावैले क्षत्रियका स्वाभाविक कर्म हुन्।
क्षत्रियको धर्म: अर्जुनलाई आफ्नो मौलिक स्वभावको स्मरण
साहसी नेतृत्व (Courageous Leadership) का स्तम्भ
जीवनका चुनौतीहरूबाट भाग्ने होइन, दृढता र कुशलताका साथ सामना गर्नुहोस्; आफ्ना मानिसहरूको रक्षा र सहयोगका लागि सदैव तत्पर रहनुहोस्।