अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम्।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्॥ ४४॥
kṛṣi-gau-rakṣya-vāṇijyaṁ vaiśya-karma svabhāva-jam |
paricaryātmakaṁ karma śūdrasyāpi svabhāva-jam || 44 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
कृषि (kṛṣi)=खेतीपाती वा अन्न उब्जाउनु•गौ-रक्ष्य (gau-rakṣya)=गाई र पशुपालन तथा संरक्षण गर्नु•वाणिज्यम् (vāṇijyam)=व्यापार, व्यवसाय र वाणिज्य सञ्चालन गर्नु•वैश्य-कर्म (vaiśya-karma)=वैश्यका स्वाभाविक कर्तव्य हुन्•स्वभाव-जम् (svabhāva-jam)=स्वभावैले उत्पन्न हुने•परिचर्यात्मकम् (paricaryātmakam)=सेवा, श्रम, शिल्प र सहयोगमूलक•कर्म (karma)=कर्म•शूद्रस्य अपि (śūdrasyāpi)=शूद्रको पनि•स्वभाव-जम् (svabhāva-jam)=स्वभावैले उत्पन्न हुने स्वाभाविक कर्तव्य हो
सरल नेपाली अनुवाद
खेतीपाती (कृषि), पशुपालन (गोरक्षा) र व्यापार-व्यवसाय (वाणिज्य)— यी वैश्यका स्वाभाविक कर्म हुन्। र सबैको सेवा, सहयोग तथा श्रममूलक कार्य गर्नु— शूद्रको पनि स्वाभाविक कर्तव्य हो।
आर्थिक स्तम्भ र श्रमको मर्यादा: समाजको सामूहिक सह-अस्तित्व
श्रमको सम्मान (Dignity of Labor) र आर्थिक सन्तुलन
जुनसुकै पेशा वा श्रमलाई सम्मान गर्नुहोस्। आफूले गर्ने काम आर्थिक उत्पादन होस् वा सेवा, त्यसलाई पूर्ण इमान्दारिताका साथ गर्नुहोस्।