अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च।
शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च॥ ५१॥
buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṁ niyamya ca |
śabdādīn viṣayāṁs tyaktvā rāga-dveṣau vyudasya ca || 51 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
बुद्ध्या (buddhyā)=बुद्धिद्वारा•विशुद्धया (viśuddhayā)=निर्मल र सात्त्विक भएको•युक्तः (yuktaḥ)=युक्त भएर•धृत्या (dhṛtyā)=सात्त्विक धैर्य वा दृढ इच्छाशक्तिद्वारा•आत्मानम् (ātmānam)=आफ्नो शरीर, इन्द्रिय र मनलाई•नियम्य च (niyamya ca)=र नियमन वा नियन्त्रण गरेर•शब्दादीन् (śabdādīn)=शब्द, स्पर्श, रूप, रस र गन्ध आदि•विषयान् (viṣayān)=इन्द्रियका विषयहरूलाई•त्यक्त्वा (tyaktvā)=त्यागेर वा तिनको आसक्तिबाट अलग भएर•राग-द्वेषौ (rāga-dveṣau)=राग (अनुरक्ति) र द्वेष (घृणा) दुवैलाई•व्युदस्य च (vyudasya ca)=र पूर्ण रूपमा पर फालेर
सरल नेपाली अनुवाद
विशुद्ध (सात्त्विक) बुद्धिले युक्त भएर, सात्त्विक धैर्यद्वारा मन र इन्द्रियहरूलाई वशमा राखेर, शब्द आदि विषयहरूको आसक्ति त्यागेर, तथा राग र द्वेष दुवैलाई पूर्णतः फ्याँकेर—
ब्रह्मप्राप्तिको प्रथम सोपान: इन्द्रियसंयम र रागद्वेषको त्याग
चित्तको डिटक्सिफिकेसन (Detoxification of Mind)
अनावश्यक सामाजिक सञ्जाल, हल्ला र गफगाफबाट टाढा रहेर आफ्नो इन्द्रियहरूलाई शान्त राख्ने र राग-द्वेषरहित बन्ने अभ्यास गर्नुहोस्।