अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया॥ ६१॥
īśvaraḥ sarva-bhūtānāṁ hṛd-deśe 'rjuna tiṣṭhati |
bhrāmayan sarva-bhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 61 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
ईश्वरः (īśvaraḥ)=सर्व-नियन्ता परमेश्वर•सर्व-भूतानाम् (sarva-bhūtānām)=सम्पूर्ण प्राणीहरूका•हृत्-देशे (hṛd-deśe)=हृदय रूपी स्थानमा•अर्जुन (arjuna)=हे अर्जुन!•तिष्ठति (tiṣṭhati)=सदा निवास गर्नुहुन्छ वा अवस्थित हुनुहुन्छ•भ्रामयन् (bhrāmayan)=घुमाइरहनु भएको छ•सर्व-भूतानि (sarva-bhūtāni)=सम्पूर्ण प्राणीहरूलाई•यन्त्र-आरूढानि (yantra-ārūḍhāni)=यन्त्र वा मेसिन (शरीर) मा चढेका•मायया (māyayā)=आफ्नो त्रिगुणात्मिका माया शक्तिद्वारा
सरल नेपाली अनुवाद
हे अर्जुन! सर्व-नियन्ता परमेश्वर सम्पूर्ण प्राणीहरूको हृदयमा विराजमान हुनुहुन्छ, र उहाँले आफ्नो माया शक्तिद्वारा, शरीर रूपी यन्त्र (मेसिन) मा चढेका सम्पूर्ण प्राणीहरूलाई उनीहरूका कर्म अनुसार कठपुतलीलाई झैं घुमाइरहनु भएको छ।
हृदयमा स्थित ईश्वर र शरीर रूपी यन्त्र
कठपुतलीको अहङ्कार र भित्री नियन्त्रक
आफ्नो शरीर र मनलाई ईश्वरीय यन्त्र सम्झनुहोस्। अहङ्कार त्यागी हृदयमा विराजमान परमात्माको उपस्थितिमा आफूलाई समर्पित गर्नुहोस्।