Chapter 18 • Verse 76

अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग

मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)

सञ्जय उवाच

राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम्।

केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः॥ ७६॥

rājan saṁsmṛtya saṁsmṛtya saṁvādam imam adbhutam |

keśavārjunayoḥ puṇyaṁ hṛṣyāmi ca muhur muhuḥ || 76 ||

पदच्छेद र शब्दार्थ

राजन् (rājan)=हे राजा धृतराष्ट्र!•संस्मृत्य संस्मृत्य (saṁsmṛtya saṁsmṛtya)=पुनः-पुनः सम्झेर, बारम्बार स्मरण गर्दै•संवादम् इमम् (saṁvādam imam)=यस परम संवादलाई•अद्भुतम् (adbhutam)=अत्यन्त अलौकिक र विस्मयकारी•केशव-अर्जुनयोः (keśavārjunayoḥ)=भगवान् श्रीकृष्ण र अर्जुन बीचको•पुण्यम् (puṇyam)=परम पवित्र•हृष्यामि च (hṛṣyāmi ca)=र म आनन्दित भइरहेको छु•मुहुः मुहुः (muhur muhuḥ)=क्षण-क्षणमा, पटक-पटक

सरल नेपाली अनुवाद

हे राजन् (धृतराष्ट्र)! भगवान् श्रीकृष्ण र अर्जुन बीचको यो अत्यन्त पवित्र र अद्भुत संवादलाई बारम्बार सम्झी-सम्झी म प्रतिक्षण परम आनन्दले गद्गद भइरहेको छु।

महाभारतको परिस्थिति

सञ्जयको भक्तिरस: बारम्बार स्मरणको आनन्द

सञ्जयले धृतराष्ट्रलाई भन्दैछन्: "हे राजन्! म यो संवाद जति धेरै सम्झन्छु, मेरो मन त्यति नै धेरै आनन्दको सागरमा डुब्दछ। भगवान् श्रीकृष्णको मुखबाट निस्केका प्रत्येक शब्द यति अमृतमय छन् कि तिनलाई बारम्बार सम्झँदा (संस्मृत्य संस्मृत्य) पनि कहिल्यै तृप्ति हुँदैन; झन्-झन् बढी आनन्द र शान्ति मिल्छ।"

आफ्नो जीवनमा प्रयोग

सत्यको निरन्तर चिन्तन (Repetition of Bliss)

१. सांसारिक विषयहरू बारम्बार भोग्दा वा सुन्दा दिक्क लाग्छ (Boredom)। २. तर आध्यात्मिक सत्य यस्तो हुन्छ जसलाई जति पटक सम्झियो, मन त्यति नै बढी ताजा, प्रसन्न र निर्मल बन्दछ। ३. दिनभरि सकारात्मक र ईश्वरीय विचारहरूलाई बारम्बार दोहोर्‍याउनाले मन सदा आनन्दित रहन्छ।

व्यावहारिक सूत्र :

गीताका प्रेरक विचारहरूलाई दिनभरि आफ्नो मनमा बारम्बार सम्झने अभ्यास गर्नुहोस्; यसले तपाईंलाई सधैं ऊर्जावान् राख्नेछ।