अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः।
न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥ १२॥
na tv-evāhaṁ jātu nāsaṁ na tvaṁ neme janādhipāḥ |
na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayam-ataḥ param || 12 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न तु एव (na tv-eva)=न त निश्चय नै यस्तो हो कि•अहम् (aham)=म•जातु (jātu)=कुनै समयमा•न आसम् (na āsam)=थिइनँ (अर्थात् म सधैं थिएँ)•न त्वम् (na tvam)=न त तिमी थिएनौ•न इमे (na ime)=न त यी•जन-अधिपाः (janādhipāḥ)=राजाहरू नै थिएनन्•न च एव (na caiva)=अनि यस्तो पनि होइन कि•न भविष्यामः (na bhaviṣyāmaḥ)=हामी रहने छैनौं (हामी सधैं रहनेछौं)•सर्वे वयम् (sarve vayam)=हामी सबैजना•अतः परम् (ataḥ param)=यसपछि / भविष्यमा।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान्ले भन्नुभयो— न त यस्तो कुनै समय थियो जब म थिइनँ, वा तिमी थिएनौ, वा यी राजाहरू थिएनन्; र न त यस्तो कुनै समय आउनेछ जब भविष्यमा हामी सबैजना रहने छैनौं (अर्थात् हामी सबै आत्मा रूपमा सधैं थियौं, अहिले छौं र भविष्यमा पनि सधैं रहनेछौं)।
आत्माको शाश्वतता— कालको सिमानाभन्दा परको अस्तित्व
मृत्युको भ्रम र चेतनाको अमरता
आफ्नो अस्तित्वलाई केवल यो सीमित शरीर र उमेरसँग नबाँध्नुहोस्। तपाईं शाश्वत, अविनाशी चेतना हुनुहुन्छ। मृत्युको भय त्याग्नुहोस् र अमर आत्माको आत्मविश्वासका साथ आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्नुहोस्।