अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः।
अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत॥ १८॥
antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ |
anāśino'prameyasya tasmād yudhyasva bhārata || 18 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अन्तवन्तः (antavantaḥ)=अन्त्य हुने / नाशवान् स्वभाव भएका•इमे (ime)=यी सबै•देहाः (dehāḥ)=भौतिक शरीरहरू•नित्यस्य (nityasya)=सधैं रहने शाश्वत•उक्ताः (uktāḥ)=भनिएका छन्•शरीरिणः (śarīriṇaḥ)=शरीरभित्र बस्ने जीवात्माका•अनाशिनः (anāśinaḥ)=कहिल्यै नाश नहुने•अप्रमेयस्य (aprameyasya)=नाप्न नसकिने / बुद्धि र इन्द्रियको सीमाभन्दा पर रहेको•तस्मात् (tasmāt)=त्यसकारण•युध्यस्व (yudhyasva)=युद्ध गर / आफ्नो कर्तव्यमा खडा होऊ•भारत (bhārata)=हे भरतवंशी अर्जुन!
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान्ले भन्नुभयो— नित्य, अविनाशी र कुनै पनि साधनले नाप्न नसकिने (अप्रमेय) जीवात्माका यी सम्पूर्ण भौतिक शरीरहरू नाशवान् (अन्त हुने) स्वभावका छन् भनिएको छ; त्यसकारण हे भरतवंशी अर्जुन! मोह त्यागेर तिमी युद्ध गर!
शरीरको अनित्यता, आत्माको अप्रमेयता र 'तस्माद्युध्यस्व' को आदेश
साधन र साध्यको भेद: शरीरको नश्वरता र कर्तव्यको अमरता
शरीर नाशवान् छ, तर तपाईंको आत्मा र कर्तव्य शाश्वत छन्। नोक्सानी वा मृत्युको डर पालेर आफ्नो महान् जिम्मेवारीबाट कहिल्यै पछि नहट्नुहोस्। दृढ भएर आफ्नो जीवनको चुनौतीसँग लड्नुहोस् (तस्माद्युध्यस्व)!