अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
अवाच्यवादांश्च बहून्वदिष्यन्ति तवाहिताः।
निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्॥ ३६॥
avācya-vādāṁś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ |
nindantas tava sāmarthyaṁ tato duḥkhataraṁ nu kim || 36 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अवाच्यवादान् (avācya-vādān)=बोल्नै नहुने (अश्लील / अपमानजनक शब्दहरू)•च (ca)=र•बहून् (bahūn)=धेरै प्रकारका•वदिष्यन्ति (vadiṣyanti)=बोल्नेछन्•तव (tava)=तिम्रा•अहिताः (ahitāḥ)=शत्रुहरूले•निन्दन्तः (nindantaḥ)=निन्दा गर्दै•तव (tava)=तिम्रो•सामर्थ्यम् (sāmarthyam)=शौर्य वा सामर्थ्यलाई•ततः (tataḥ)=त्यो भन्दा•दुःखतरम् (duḥkhataram)=अझ बढी दुःखदायी•नु किम् (nu kim)=अर्को के नै पो हुन सक्छ?
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— तिम्रा शत्रुहरूले तिम्रो पुरुषार्थ र सामर्थ्यको घोर निन्दा गर्दै धेरै बोल्नै नहुने अपमानजनक कटु शब्दहरू बोल्नेछन्। एक स्वाभिमानी क्षत्रियका निम्ति त्योभन्दा बढी दुःखदायी कुरा अर्को के हुन सक्छ?
शत्रुका विषालु वाक्-बाणहरू
आफ्नो पौरुष र आत्म-सम्मानलाई जाग्नुहोस्
नकारात्मक मानिसहरूको उपहास वा आलोचनाको डरले मैदान नछोड्नुहोस्। आफ्नो सामर्थ्यमाथि शंका नगरिकन यस्तो पुरुषार्थ देखाउनुहोस् कि तपाईंका आलोचकहरू स्वयं नतमस्तक बनून्।