अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला।
समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि॥ ५३॥
śruti-vipratipannā te yadā sthāsyati niścalā |
samādhāv acalā buddhis tadā yogam avāpsyasi || 53 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
श्रुति-विप्रतिपन्ना (śruti-vipratipannā)=शास्त्रका अनेकौं परस्पर विरोधी वचनहरू सुनेर अन्योलमा परेकी•ते (te)=तिम्रो•यदा (yadā)=जब•स्थास्यति (sthāsyati)=स्थिर रहनेछ•निश्चला (niścalā)=डगमग नहुने भई•समाधौ (samādhau)=परमात्माको साक्षात्कार (समाधि) मा•अचला (acalā)=अटल / स्थिर•बुद्धिः (buddhiḥ)=बुद्धि•तदा (tadā)=त्यस समयमा•योगम् (yogam)=परम योग (आत्म-साक्षात्कार)•अवाप्स्यसि (avāpsyasi)=तिमीले प्राप्त गर्नेछौ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जब अनेकौं परस्पर विरोधी शास्त्र-वचनहरू र मतभेदहरू सुनेर विचलित बनेको तिम्रो बुद्धि परमात्माको स्वरूपमा पूर्णतया अचल र निश्चल भई स्थिर हुनेछ, तब तिमीले वास्तविक परम योग (आत्म-साक्षात्कार) प्राप्त गर्नेछौ।
मतभेदहरूबाट मुक्त भई समाधिमा स्थिरता
बौद्धिक भ्रमबाट भित्री मौनतामा
बाहिरी वादविवाद र अरूका विरोधाभासी धारणाहरूमा आफ्नो मनलाई नअलमल्याउनुहोस्। आफ्नो बुद्धिलाई शान्त, एकाग्र र परमात्मामा अचल बनाउनुहोस्; यही भित्री स्थिरता नै सच्चा योगको प्राप्ति हो।