अध्याय 3 : कर्मयोग
कर्मयोग (निष्काम सेवाको मार्ग)
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥ १२॥
iṣṭān bhogān hi vo devā dāsyante yajña-bhāvitāḥ |
tair dattān apradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ || 12 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
इष्टान् (iṣṭān)=मनोवाञ्छित, आवश्यक र इच्छित•भोगान् (bhogān)=भोग्य सामग्री वा सुख-सुविधाहरू•हि (hi)=निश्चय नै•वः (vaḥ)=तिमीहरूलाई•देवाः (devāḥ)=देवताहरूले•दास्यन्ते (dāsyante)=प्रदान गर्नेछन्•यज्ञ-भाविताः (yajña-bhāvitāḥ)=यज्ञद्वारा प्रसन्न र सन्तुष्ट भएर•तैः (taiḥ)=उनीहरूद्वारा•दत्तान् (dattān)=दिइएका वस्तुहरूलाई•अप्रदाय (apradāya)=उनीहरूलाई (समाज र प्रकृतिलाई) केही पनि फिर्ता नदिई•एभ्यः (ebhyaḥ)=उनीहरूलाई•यः (yaḥ)=जो मानिसले•भुङ्क्ते (bhuṅkte)=एक्लै उपभोग गर्दछ•स्तेनः (stenaḥ)=चोर•एव (eva)=वास्तवमा नै•सः (saḥ)=त्यो व्यक्ति हो।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— यज्ञद्वारा सन्तुष्ट भएका देवताहरूले तिमीहरूलाई अवश्य नै इच्छित भोग्य सामग्रीहरू प्रदान गर्नेछन्। तर उनीहरूले दिएका ती उपहारहरूलाई बदलामा केही पनि समर्पण नगरी केवल एक्लै उपभोग गर्ने मानिस निश्चय नै 'चोर' हो!
कृतघ्नताको पराकाष्ठा र प्रकृतिको चोरी
उपभोक्तावाद (Consumerism) बनाम कृतज्ञता (Gratitude)
तपाईंले जे पाउनुभएको छ, त्यसको केही अंश सधैं समाज, गरिब र प्रकृतिको संरक्षणमा फिर्ता गर्नुहोस्। केवल एक्लै खानु र उपभोग गर्नु आध्यात्मिक चोरी हो।