अध्याय 3 : कर्मयोग
कर्मयोग (निष्काम सेवाको मार्ग)
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥ १७॥
yas tv ātma-ratir eva syād ātma-tṛptaś ca mānavaḥ |
ātmany eva ca santuṣṭas tasya kāryaṁ na vidyate || 17 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यः (yaḥ)=जो मानिस•तु (tu)=तर•आत्म-रतिः (ātma-ratiḥ)=आफ्नै आत्मामा रमण गर्ने (आनन्द लिने)•एव (eva)=मात्र नै•स्यात् (syāt)=हुन्छ•आत्म-तृप्तः (ātma-tṛptaḥ)=आफ्नै आत्मामा तृप्त रहने•च (ca)=र•मानवः (mānavaḥ)=मानिस•आत्मनि (ātmani)=आफ्नै आत्माभित्र•एव (eva)=नै•च (ca)=पनि•सन्तुष्टः (santuṣṭaḥ)=पूर्ण सन्तुष्ट रहने•तस्य (tasya)=त्यस महापुरुषका लागि•कार्यम् (kāryam)=कुनै व्यक्तिगत कर्तव्य वा बाध्यकारी काम•न (na)=हुँदैन•विद्यते (vidyate)=रहन्छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— तर जो मानिस केवल आफ्नै आत्मामा आनन्द लिने (आत्मरति), आफ्नै आत्मामा तृप्त रहने (आत्मतृप्त), र आफ्नै स्वरूपमा सधैं पूर्ण सन्तुष्ट रहने हुन्छ, उसका लागि व्यक्तिगत रूपमा गर्नुपर्ने कुनै पनि कर्तव्य बाँकी रहँदैन।
आत्मज्ञानी महापुरुषको पूर्ण स्वतन्त्रता
आन्तरिक पूर्णता: जब बाहिरी सहाराको आवश्यकता सकिन्छ
आफ्नो खुशीलाई बाहिरी परिस्थिति वा अरूको प्रशंसामा निर्भर नबनाउनुहोस्। दैनिक ध्यान र आत्म-चिन्तनद्वारा आफ्नो भित्री शान्तिमा विश्राम लिन सिक्नुहोस्।