अध्याय 3 : कर्मयोग
कर्मयोग (निष्काम सेवाको मार्ग)
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥ १८॥
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarva-bhūteṣu kaścid artha-vyapāśrayaḥ || 18 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न (na)=छैन•एव (eva)=पक्कै पनि•तस्य (tasya)=त्यस आत्मज्ञानीको लागि•कृतेन (kṛtena)=कर्म गर्नाले•अर्थः (arthaḥ)=कुनै स्वार्थ वा व्यक्तिगत लाभ•न (na)=न त•अकृतेन (akṛtena)=कर्म नगर्नाले•इह (iha)=यस संसारमा•कश्चन (kaścana)=कुनै हानी वा दोष•न (na)=न त•च (ca)=र•अस्य (asya)=यस महापुरुषको•सर्व-भूतेषु (sarva-bhūteṣu)=सम्पूर्ण प्राणीहरूमा•कश्चित् (kaścit)=कुनै पनि•अर्थ-व्यपाश्रयः (artha-vyapāśrayaḥ)=आफ्नो स्वार्थ सिद्धिका लागि कसैमाथि निर्भरता।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— त्यस्तो आत्मज्ञानी महापुरुषका लागि यस संसारमा कर्म गर्नाले कुनै व्यक्तिगत स्वार्थ सिद्धि हुँदैन, न त कर्म नगर्नाले नै कुनै हानी वा प्रत्यवाय हुन्छ; र उसलाई आफ्नो कुनै पनि कामका लागि सम्पूर्ण प्राणीहरूमध्ये कसैमाथि पनि निर्भर रहनुपर्ने आवश्यकता हुँदैन।
परम स्वाधीनता: अपेक्षा र परनिर्भरताको अन्त्य
अपेक्षाबाट मुक्ति नै साँचो स्वतन्त्रता
अरूबाट केही पाउने अपेक्षा नगरी आफ्नो कर्तव्य गर्नुहोस्। जब तपाईंको खुशी अरूको व्यवहारमा निर्भर हुन छोड्छ, तब तपाईं वास्तविक रूपमा स्वतन्त्र हुनुहुनेछ।