अध्याय 3 : कर्मयोग
कर्मयोग (निष्काम सेवाको मार्ग)
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥ २१॥
yad yad ācarati śreṣṭhas tat tad evetaro janaḥ |
sa yat pramāṇaṁ kurute lokas tad anuvartate || 21 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यत् यत् (yat yat)=जे जस्तो•आचरति (ācarati)=आचरण वा व्यवहार गर्दछ•श्रेष्ठः (śreṣṭhaḥ)=श्रेष्ठ पुरुष (नेता, अगुवा वा प्रतिष्ठित व्यक्ति)•तत् तत् (tat tat)=त्यस्तै त्यस्तै आचरण•एव (eva)=नै•इतरः (itaraḥ)=अरू, सामान्य•जनः (janaḥ)=जनता वा मानिसहरूले गर्दछन्•सः (saḥ)=त्यस श्रेष्ठ व्यक्तिले•यत् (yat)=जसलाई•प्रमाणम् (pramāṇam)=प्रमाण वा आदर्श मानदण्ड•कुरुते (kurute)=बनाउँछ वा स्थापित गर्दछ•लोकः (lokaḥ)=सम्पूर्ण संसार वा समाजले•तत् (tat)=त्यसैलाई•अनुवर्तते (anuvartate)=पछ्याउँछ वा अनुशरण गर्दछ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— समाजको श्रेष्ठ पुरुष (अगुवा वा नेता) ले जे जस्तो आचरण गर्दछ, अरू सामान्य मानिसहरूले पनि त्यस्तै-त्यस्तै आचरण गर्दछन्। उसले जसलाई प्रमाण (आदर्श मापदण्ड) को रूपमा स्थापित गर्दछ, सम्पूर्ण समाजले त्यसैको अनुशरण गर्दछ।
नेतृत्वको सार्वभौम सिद्धान्त: उदाहरणद्वारा नेतृत्व (Lead by Example)
शब्दभन्दा चर्को बोल्छ आचरण
अरूलाई उपदेश दिन छोडेर आफैं त्यो आदर्श बनेर देखाउनुहोस्। समाजमा तपाईं जे परिवर्तन देख्न चाहनुहुन्छ, पहिले आफ्नै दैनिक आचरणमा त्यसलाई उतार्नुहोस्।