अध्याय 3 : कर्मयोग
कर्मयोग (निष्काम सेवाको मार्ग)
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम्॥ ४१॥
tasmāt tvam indriyāṇy ādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṁ prajahi hy enaṁ jñāna-vijñāna-nāśanam || 41 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
तस्मात् (tasmāt)=त्यसकारणले गर्दा•त्वम् (tvam)=तिमीले•इन्द्रियाणि (indriyāṇi)=इन्द्रियहरूलाई•आदौ (ādau)=सबैभन्दा पहिले•नियम्य (niyamya)=वशमा राखेर वा नियन्त्रण गरेर•भरत-ऋषभ (bharata-ṛṣabha)=हे भरतश्रेष्ठ अर्जुन!•पाप्मानम् (pāpmānam)=महान् पापी•प्रजहि (prajahi)=नष्ट गर, मार वा अन्त्य गर•हि (hi)=निश्चय नै•एनम् (enam)=यस कामरूपी शत्रुलाई•ज्ञान-विज्ञान-नाशनम् (jñāna-vijñāna-nāśanam)=शास्त्रज्ञान (ज्ञान) र आत्म-अनुभूति (विज्ञान) दुवैलाई नष्ट गर्ने।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— त्यसकारण हे भरतश्रेष्ठ अर्जुन! तिमीले सबैभन्दा पहिले आफ्ना इन्द्रियहरूलाई वशमा राखेर, सैद्धान्तिक ज्ञान र प्रत्यक्ष आत्म-अनुभूति (विज्ञान) दुवैलाई नष्ट गर्ने यस महान् पापी कामरूपी शत्रुलाई अनिवार्य रूपमा मार!
आक्रमणको पहिलो चरण: प्रवेशद्वारमा पहरा
इन्द्रिय संयम: डिजिटल युगमा ध्यानको सुरक्षा
आफ्ना आँखा र कानमा पहरा लगाउनुहोस्। अनावश्यक, नकारात्मक र उत्तेजक दृश्य तथा सूचनाहरूबाट टाढा रहनुहोस्। इन्द्रियको संयम नै आन्तरिक विजयको पहिलो पाइला हो।