अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग
ज्ञान र कर्मको दिव्य समन्वय
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः॥ १९॥
yasya sarve samārambhāḥ kāma-saṅkalpa-varjitāḥ |
jñānāgni-dagdha-karmāṇaṁ tam āhuḥ paṇḍitaṁ budhāḥ || 19 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
यस्य (yasya)=जसका•सर्वे (sarve)=सम्पूर्ण•समारम्भाः (samārambhāḥ)=कर्मका आरम्भ वा योजनाहरू•काम-सङ्कल्प-वर्जिताः (kāma-saṅkalpa-varjitāḥ)=कामना (व्यक्तिगत स्वार्थ) र सङ्कल्प (आसक्ति) बाट रहित हुन्छन्•ज्ञान-अग्नि-दग्ध-कर्माणम् (jñāna-agni-dagdha-karmāṇam)=जसका सम्पूर्ण कर्महरू ज्ञानरूपी अग्निद्वारा भस्म भइसकेका छन्•तम् (tam)=त्यस व्यक्तिलाई•आहुः (āhuḥ)=भन्दछन्•पण्डितम् (paṇḍitam)=वास्तविक पण्डित (ज्ञानी)•बुधाः (budhāḥ)=विवेकशील महापुरुषहरूले।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जसका सम्पूर्ण कर्म र योजनाहरू व्यक्तिगत स्वार्थ (कामना) र आसक्तिपूर्ण सङ्कल्पबाट रहित हुन्छन्, र जसका सम्पूर्ण कर्महरू ज्ञानरूपी अग्निद्वारा भस्म भइसकेका छन्, त्यस्ता पुरुषलाई तत्वज्ञानी महापुरुषहरूले सच्चा 'पण्डित' (ज्ञानी) भन्दछन्।
पण्डितको वास्तविक परिभाषा: कर्मको ज्ञानाग्निमा आहुति
कामनाविहीन योजना: चिन्तामुक्त सफलताको मार्ग
कुनै पनि काम गर्दा नतिजाको अनावश्यक चिन्ता र स्वार्थ त्याग्नुहोस्; कामको गुणस्तर र सेवाभावमा आफ्नो शतप्रतिशत ध्यान दिनुहोस्।