अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग
ज्ञान र कर्मको दिव्य समन्वय
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः॥ २०॥
tyaktvā karma-phalāsaṅgaṁ nitya-tṛpto nirāśrayaḥ |
karmaṇy abhipravṛtto'pi naiva kiñcit karoti saḥ || 20 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
त्यक्त्वा (tyaktvā)=त्यागेर वा छोडेर•कर्म-फल-आसङ्गम् (karma-phala-āsaṅgam)=कर्मको फलप्रतिको आसक्तिलाई•नित्य-तृप्तः (nitya-tṛptaḥ)=सधैँ आफ्नै आत्मस्वरूपमा सन्तुष्ट रहने•निराश्रयः (nirāśrayaḥ)=कुनै बाहिरी सहारा वा आश्रयको अपेक्षा नगर्ने•कर्मणि (karmaṇi)=कर्महरूमा•अभिप्रवृत्ततः (abhipravṛttaḥ)=पूर्ण रूपले व्यस्त वा संलग्न भए तापनि•अपि (api)=पनि•न एव (na eva)=कुनै पनि हालतमा गर्दैन•किञ्चित् (kiñcit)=केही पनि•करोति (karoti)=गर्दछ•सः (saḥ)=त्यो पुरुष।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— कर्मको फलप्रतिको आसक्तिलाई त्यागेर, जो सधैँ आफैँभित्र सन्तुष्ट (नित्यतृप्त) छ र जसलाई कुनै बाहिरी आश्रयको आवश्यकता छैन, त्यस्तो पुरुष कर्महरूमा पूर्ण रूपले क्रियाशील भएर लागेको भए तापनि उसले वास्तवमा केही पनि गरिरहेको हुँदैन।
नित्यतृप्त कर्मयोगी: संसारमा रहेर पनि संसारभन्दा माथि
आत्म-निर्भर आनन्द: बाहिरी स्वीकृतिको परनिर्भरता अन्त्य
आफ्नो सन्तुष्टिका लागि अरूको प्रशंसा वा बाहिरी सफलताको दास नबन्नुहोस्। आफैँभित्र तृप्त रहेर पूर्ण ऊर्जाका साथ कर्म गर्नुहोस्।