अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग
ज्ञान र कर्मको दिव्य समन्वय
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते॥ २७॥
sarvāṇīndriya-karmāṇi prāṇa-karmāṇi cāpare |
ātma-saṁyama-yogāgnau juhvati jñāna-dīpite || 27 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
सर्वाणि (sarvāṇi)=सम्पूर्ण•इन्द्रिय-कर्माणि (indriya-karmāṇi)=इन्द्रियहरूका क्रियाकलापहरूलाई•प्राण-कर्माणि (prāṇa-karmāṇi)=र प्राणवायुका क्रियाहरू (श्वास-प्रश्वास आदिका हलचल) लाई•च (ca)=पनि•अपरे (apare)=अन्य ध्यानयोगीहरूले•आत्म-संयम-योग-अग्नौ (ātma-saṁyama-yoga-agnau)=आत्मसंयमरूपी योगको अग्निमा•जुह्वति (juhvati)=आहुति दिन्छन् (शान्त गर्दछन्)•ज्ञान-दीपिते (jñāna-dīpite)=जो विवेक र ज्ञानद्वारा प्रज्वलित भएको छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— अन्य ध्यानयोगीहरूले सम्पूर्ण इन्द्रियहरूका क्रियाहरू तथा प्राणका सम्पूर्ण क्रियाहरू (श्वास-प्रश्वास आदि) लाई ज्ञानद्वारा प्रज्वलित भएको आत्मसंयमरूपी योगाग्निमा आहुति दिएर शान्त गर्दछन्।
आत्मसंयम योगाग्नि: ध्यानको सर्वोच्च अवस्था
प्राण र मनको स्थिरता: ध्यानको वास्तविक विज्ञान
दैनिक केही समय मौन बसेर आफ्नो श्वास र मनको अवलोकन गर्नुहोस्। आत्मसंयमको आगोमा आफ्ना व्यर्थका चञ्चलताहरूलाई शान्त गर्नुहोस्।