अध्याय 5 : कर्मसंन्यासयोग
कर्मसंन्यास (अनासक्तिको सन्तुष्टि)
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते॥ १४॥
na kartṛtvaṁ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ |
na karma-phala-saṁyogaṁ svabhāvas tu pravartate || 14 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न (na)=होइन वा गर्दैन•कर्तृत्वम् (kartṛtvam)=कर्तापन (अहङ्कार)•न (na)=न त•कर्माणि (karmāṇi)=कर्महरूलाई•लोकस्य (lokasya)=संसारका मानिसहरूको•सृजति (sṛjati)=रचना गर्दछ वा थोपर्दछ•प्रभुः (prabhuḥ)=परमेश्वरले•न (na)=न त•कर्म-फल-संयोगम् (karma-phala-saṁyogam)=कर्म र त्यसको फलको सम्बन्धलाई नै•स्वभावः (svabhāvaḥ)=प्रकृति (मानिसको आफ्नो स्वभाव र संस्कार)•तु (tu)=तर•प्रवर्तते (pravartate)=यस संसारमा क्रियाशील भइरहेको छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— परमेश्वरले न त मानिसहरूका लागि कर्तापन (अहङ्कार) को सृष्टि गर्नुहुन्छ, न कर्महरूको रचना गर्नुहुन्छ, र न त कर्म र फलको सम्बन्ध नै बनाउनुहुन्छ; बरु मानिसको आ-आफ्नै प्रकृति वा स्वभाव (संस्कार) ले नै यी सबै कार्यहरू गराइरहेको हुन्छ।
परमात्माको अलिप्तता र प्रकृतिको स्वायत्त नियम
ईश्वरलाई दोष दिन छोड्नुहोस्: व्यक्तिगत उत्तरदायित्वको बोध
आफ्ना कमजोरी वा समस्याका लागि ईश्वर वा भाग्यलाई दोष दिन बन्द गर्नुहोस्। आफ्नो स्वभाव सुधार्नुहोस् र सही कर्मको छनोट गर्नुहोस्।