अध्याय 5 : कर्मसंन्यासयोग
कर्मसंन्यास (अनासक्तिको सन्तुष्टि)
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम्।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः॥ २०॥
na prahṛṣyet priyaṁ prāpya nodvijet prāpya cāpriyam |
sthira-buddhir asaṁmūḍho brahma-vid brahmaṇi sthitaḥ || 20 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
न प्रहृष्येत् (na prahṛṣyet)=अत्यधिक हर्षित वा उन्मत्त हुँदैन•प्रियम् (priyam)=मनपर्ने वा अनुकूल वस्तु•प्राप्य (prāpya)=पाएर•न उद्विजेत् (na udvijet)=न त विचलित वा दुःखी नै हुन्छ•प्राप्य (prāpya)=प्राप्त गरेर•च (ca)=र•अप्रियम् (apriyam)=मन नपर्ने वा प्रतिकूल परिस्थितिलाई•स्थिर-बुद्धिः (sthira-buddhiḥ)=अटल र स्थिर बुद्धि भएको•असंमूढः (asaṁmūḍhaḥ)=भ्रम र मोहबाट पूर्णतया मुक्त•ब्रह्म-वित् (brahma-vit)=परब्रह्म परमात्मालाई जान्ने ज्ञानी•ब्रह्मणि (brahmaṇi)=परब्रह्म परमात्मामा नै•स्थितः (sthitaḥ)=सदा स्थित रहन्छ।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— मनपर्ने (प्रिय) वस्तु वा परिस्थिति पाउँदा न त अत्यधिक हर्षित भएर मात्तिन्छ, र मन नपर्ने (अप्रिय) कुरा पाउँदा न त विचलित भएर आत्तिन्छ— यस्तो स्थिर बुद्धि भएको, मोहरहित, ब्रह्मलाई जान्ने ब्रह्मज्ञानी पुरुष सधैँ परब्रह्म परमात्मामा नै स्थित रहन्छ।
ब्रह्मवित् स्थितप्रज्ञ: अनुकूल र प्रतिकूलमा अविचल
सफलतामा नमात्तिनुहोस्, असफलतामा नआत्तिनुहोस्
राम्रो हुँदा घमण्ड नगर्नुहोस्, नराम्रो हुँदा निराश नहुनुहोस्। आफ्नो बुद्धिलाई स्थिर राखेर हरेक परिस्थितिमा समभाव कायम राख्नुहोस्।