अध्याय 7 : ज्ञानविज्ञानयोग
ज्ञान र विज्ञान योग (सृष्टिको मूल तत्त्व)
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्।
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ॥ ११॥
balaṁ balavatāṁ cāhaṁ kāma-rāga-vivarjitam |
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha || 11 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
बलम् (balam)=शक्ति वा सामर्थ्य•बलवताम् (balavatām)=बलवान् व्यक्तिहरूको•च अहम् (ca aham)=र म नै हुँ•काम-राग-विवर्जितम् (kāma-rāga-vivarjitam)=स्वार्थी कामना र आसक्तिरहित शुद्ध•धर्म-अविरुद्धः (dharmāviruddhaḥ)=धर्म, न्याय र नीतिको विरुद्ध नहुने (धर्मानुकूल)•भूतेषु (bhūteṣu)=समस्त प्राणीहरूमा•कामः (kāmaḥ)=इच्छा वा कामना•अस्मि (asmi)=म हुँ•भरत-ऋषभ (bharatarṣabha)=हे भरतवंशश्रेष्ठ अर्जुन!
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे भरतश्रेष्ठ अर्जुन! बलवान् व्यक्तिहरूको स्वार्थ र आसक्तिरहित शुद्ध बल (शक्ति) म हुँ; र समस्त प्राणीहरूमा धर्मको विरुद्ध नहुने (धर्मानुकूल) इच्छा वा काम पनि म नै हुँ।
शक्तिको मर्यादा र धर्मानुकूल इच्छा
शक्तिको सदुपयोग र नैतिक आकांक्षाहरू
आफ्नो शक्ति, पद वा प्रभावलाई अरूलाई दमन गर्न होइन, सेवा र सहयोगका लागि प्रयोग गर्नुहोस्। आफ्ना सम्पूर्ण आकांक्षाहरूलाई धर्म र इमानदारीको सीमाभित्र राख्नुहोस्।