अध्याय 7 : ज्ञानविज्ञानयोग
ज्ञान र विज्ञान योग (सृष्टिको मूल तत्त्व)
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः।
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु॥ ८॥
raso'ham apsu kaunteya prabhāsmi śaśi-sūryayoḥ |
praṇavaḥ sarva-vedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṁ nṛṣu || 8 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
रसः (rasaḥ)=रस वा मूल स्वाद•अहम् (aham)=म हुँ•अप्सु (apsu)=जल वा पानीमा•कौन्तेय (kaunteya)=हे कुन्तीपुत्र अर्जुन!•प्रभा (prabhā)=दिव्य तेज वा प्रकाश•अस्मि (asmi)=म हुँ•शशि-सूर्ययोः (śaśi-sūryayoḥ)=चन्द्रमा र सूर्यको•प्रणवः (praṇavaḥ)=मूल ध्वनि ॐकार ('ॐ')•सर्व-वेदेषु (sarva-vedeṣu)=सम्पूर्ण वेदहरूमा•शब्दः (śabdaḥ)=ध्वनि वा शब्द-शक्ति•खे (khe)=आकाशमा•पौरुषम् (pauruṣam)=पुरुषार्थ, पराक्रम वा सामर्थ्य•नृषु (nṛṣu)=मानिसहरूमा।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कौन्तेय! पानीमा म त्यसको मूल रस (स्वाद) हुँ, चन्द्रमा र सूर्यमा म प्रकाश हुँ, समस्त वेदहरूमा म ॐकार (प्रणव) हुँ, आकाशमा म ध्वनि हुँ र मानिसहरूमा म पुरुषार्थ (पराक्रम र सामर्थ्य) हुँ।
प्रकृतिका तत्त्वहरूमा ईश्वरको सजीव उपस्थिति
दैनिक जीवनमा दिव्य चेतनाको अनुभव
दैनिक जीवनका साना-साना कुराहरूमा कृतज्ञ बन्नुहोस्। तपाईंको भित्र रहेको काम गर्ने ऊर्जा र सामर्थ्यलाई पहिचान गरी त्यसलाई सकारात्मक दिशामा लगाउनुहोस्।