अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग
अक्षर ब्रह्म (मृत्युको क्षण र शाश्वत धाम)
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम्॥ १०॥
prayāṇa-kāle manasācalena bhaktyā yukto yoga-balena caiva |
bhruvor madhye prāṇam āveśya samyak sa taṁ paraṁ puruṣam upaiti divyam || 10 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
प्रयाण-काले (prayāṇa-kāle)=मृत्युको घडीमा (देह त्यागको समयमा)•मनसा अचलेन (manasā acalena)=अविचलित र स्थिर मनद्वारा•भक्त्या युक्तः (bhaktyā yuktaḥ)=अनन्य भक्तिभावले युक्त भएर•योग-बलेन च एव (yoga-balena ca eva)=र योगको साधना-बलद्वारा•भ्रुवोः मध्ये (bhruvor madhye)=दुवै आँखीभौँको बीचमा (आज्ञाचक्र वा भ्रूमध्यमा)•प्राणम् (prāṇam)=प्राणवायुलाई•आवेश्य सम्यक् (āveśya samyak)=पूर्ण रूपले राम्रोसँग केन्द्रित गरेर•सः (saḥ)=त्यो योगी•तम् परम् पुरुषम् (tam param puruṣam)=उहाँ दिव्य परम पुरुषलाई•उपैति (upaiti)=प्राप्त गर्दछ•दिव्यम् (divyam)=परम ज्योतिर्मय स्वरूपमा।
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— मृत्युको घडीमा निश्चल मनले, भक्तिभावले युक्त भएर, र योगको साधना-बलद्वारा प्राणलाई दुवै आँखीभौँको बीचमा (आज्ञाचक्रमा) पूर्ण रूपले एकाग्र गरी देहत्याग गर्ने त्यो योगीले ती प्रकाशमय दिव्य परम पुरुषलाई नै प्राप्त गर्दछ।
सचेत देहत्याग: भीष्म पितामहको इच्छामृत्यु
ऊर्जाको उर्ध्वगमन र मानसिक स्थिरता (Channeling Life Force)
दैनिक ५-१० मिनेट ध्यानमा बस्दा आफ्नो ध्यानलाई भ्रूमध्य (दुवै आँखीभौँको बीच) मा केन्द्रित गर्ने अभ्यास गर्नुहोस्। यसले तपाईंको मानसिक एकाग्रता र इच्छाशक्तिलाई अप्रत्याशित रूपमा बढाउनेछ।