अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग
अक्षर ब्रह्म (मृत्युको क्षण र शाश्वत धाम)
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम्।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर॥ ४॥
adhibhūtaṁ kṣaro bhāvaḥ puruṣaś cādhidaivatam |
adhiyajño'ham evātra dehe deha-bhṛtāṁ vara || 4 ||
पदच्छेद र शब्दार्थ
अधिभूतम् (adhibhūtam)=अधिभूत भनेको•क्षरः भावः (kṣaraḥ bhāvaḥ)=निरन्तर परिवर्तनशील र नाशवान् भौतिक जगत् हो•पुरुषः च (puruṣaḥ ca)=र विराट समष्टि पुरुष (दैवी शक्तिको अधिष्ठाता)•अधिदैवतम् (adhidaivatam)=अधिदैव हो•अधियज्ञः (adhiyajñaḥ)=समस्त यज्ञ र कर्मको भोक्ता (अधियज्ञ)•अहम् एव (aham eva)=साक्षात् म नै हुँ•अत्र देहे (atra dehe)=यहाँ यस मानव शरीरभित्र•देह-भृताम् वर (deha-bhṛtāṁ vara)=हे देहधारीहरूमा श्रेष्ठ अर्जुन!
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे देहधारीहरूमा श्रेष्ठ अर्जुन! निरन्तर परिवर्तनशील नाशवान् भौतिक जगत् नै 'अधिभूत' हो; समस्त देवता र इन्द्रियहरूको सञ्चालक विराट पुरुष 'अधिदैव' हो; र यस मानव शरीरभित्र अन्तर्यामी साक्षीका रूपमा म स्वयं नै 'अधियज्ञ' हुँ।
शरीर, ब्रह्माण्ड र अन्तर्यामीको त्रिवेणी
आफ्नो शरीरलाई एक पवित्र मन्दिरका रूपमा देख्नु
आफ्नो शरीर, मन र कर्मलाई पवित्र राख्नुहोस्। तपाईंको हरेक श्वास, विचार र कामलाई आफ्नै हृदयमा बस्नुभएका अन्तर्यामी परमात्माको पूजा सम्झेर गर्नुहोस्।